Τρίτη, 28 Σεπτεμβρίου 2010

Παραπομπή στον Peter Mackridge κι ένα ωραίο τραγούδι απ' τον Αλκίνοο


Καθώς αρχίζουμε να κάνουμε τα πρώτα μας βήματα μέσα στο ποιητικό σύμπαν του Δ. Σολωμού, το τόσο φορτωμένο, αλήθεια, από τις Ιδέες, καλό είναι να επεξεργαζόμαστε κάποια στοιχεία που μας βοηθάνε να το κατανοήσουμε, που μας το κάνουν πιο οικείο και γνώριμο.Όταν θα έχετε λίγο χρόνο, πηγαίνετε σε δύο παλιότερες αναρτήσεις, όπου υπάρχουν σημειώσεις από το βιβλίο του Πίτερ Μάκριτζ «Διονύσιος Σολωμός». Εκεί ο Μάκριτζ φωτίζει με απλό, ξεκάθαρο τρόπο πολλά θέματα που συναντάμε στον Κρητικό και συζητάμε στην τάξη. Κάνετε, λοιπόν, αριστερό κλικ εδώ(1):
και εδώ (2):
Διαβάστε, κρατήστε σημειώσεις και τα λέμε και στην τάξη.

Για διάλειμμα, ακούστε και το τραγούδι του Χρήστου Θηβαίου, που μας πρότεινε να ακούσουμε ο φίλος μας ο Αλκίνοος από την Πρέβεζα, και γράψτε: βλέπετε κάποιες ομοιότητες στους στίχους με σημεία του Κρητικού;
( Αλκίνοε, ευχαριστούμε. Ελαφραίνεις, ξεκουράζεις, ομορφαίνεις
το μπλογκ μας με τον καλύτερο τρόπο!)

Κυριακή, 26 Σεπτεμβρίου 2010

Κρητικός. Πριν την ανάλυση, μελέτη των συνοδευτικών κειμένων


Αύριο, κατά πάσα πιθανότητα, θα καταφέρουμε, επιτέλους, να προμηθευτούμε τα βιβλία.
Καιρός, λοιπόν, για δουλειά. Τώρα που διαβάσαμε το ποίημα και κάναμε μια πρώτη συζήτηση με τις εντυπώσεις και τις παρατηρήσεις μας, είναι καλή στιγμή, προτού μπούμε στην ανάλυση, να διαβάσουμε τα συνοδευτικά κείμενα του βιβλίου, ώστε να αποκτάμε μια βαθύτερη γνώση για τα χαρακτηριστικά του Σολωμού και του Κρητικού.

Θα χρειαστεί, βέβαια, να εντοπίσουμε κάποια καίρια σημεία των κειμένων αυτών, να εστιάσουμε σ’ αυτά, να τα μελετήσουμε και να τα καταλάβουμε. Σ’ αυτό ακριβώς αισιοδοξούν να μας βοηθήσουν οι ερωτήσεις της σημερινής ανάρτησης. Ερωτήσεις που έχουν τις απαντήσεις τους στις σελίδες του σχολικού βιβλίου που αναγράφονται στις παρενθέσεις.
Εντοπίστε τις απαντήσεις, σημειώστε τις στο βιβλίο και θα τις δούμε και στην τάξη.
Αν βλέπετε πως έχετε αρκετές απορίες, εδώ είμαστε.
Καλή δουλειά και καλή βδομάδα σε όλους.



1. ( σελ. 281) Από τι χαρακτηρίζεται η ποίηση του Σολωμού και σε τι διαφέρει από
τους περισσότερους άγγλους ρομαντικούς;
2. ( 281 ) Ποιος, κατά το Σολωμό, ο προορισμός του ποιητή και ποιος ο κοινωνικός του
ρόλος;
3. ( 281-283 ) Απαριθμήστε οκτώ απόψεις σχετικές με την αποσπασματικότητα του
έργου του Σολωμού.
4. ( 283 ) Πού αναφέρονται πολλά από τα ουσιαστικά που χρησιμοποιεί ο Σολωμός και
τι αποδεικνύει αυτό;
5. ( 283-4 ) Απαριθμήστε 4 εικόνες κρυμμένων πραγμάτων που υπάρχουν στον
Κρητικό.
6. ( 284 ) Ποια η συμβολική σημασία της θάλασσας στην ποίηση του Σολωμού;
7. ( 284 ) Ποιο πρόβλημα βασάνιζε το Σολωμό; Τι τον ενδιέφερε και τι προσπαθούσε
να πετύχει;
8. ( 287 ) Από ποιες αφηγηματικές ενότητες αποτελείται ο Κρητικός;
9. ( 287 ) Σε ποια χρονικά επίπεδα αναπτύσσεται ο Κρητικός;
10. ( 288 ) Απαριθμήστε πέντε παραδείγματα από τον Κρητικό σχετικά με τη
«σύνθεση των στοιχείων ανά τρία».
11. ( 289 - 290 ) Απαριθμήστε έξι ερμηνευτικές απόψεις για τη Φεγγαροντυμένη.
12. ( 291 ) Ποια η επίδραση στον Κρητικό που ασκεί η φύση στον ήρωα;
13. ( 292 ) Από πού διαπιστώνουμε επιρροές στη σκηνοθεσία της Φεγγαροντυμένης;
14. ( 292 ) Ποιες διακειμενικές σχέσεις έχουν επισημανθεί κατά καιρούς και σε σχέση
με ποια μοτίβα;
15. ( 293 ) Ποιες βασικές ιδέες συμπυκνώνει το έργο;

Πέμπτη, 23 Σεπτεμβρίου 2010

Απάντηση για τα 4 χρονικά επίπεδα του Κρητικού


Είπαμε, στην προσπάθειά μας να καταλάβουμε καλύτερα το ποίημα, να προσπαθήσουμε να κατατάξουμε τους στίχους του στα 4 επίπεδα του χρόνου, όπως βλέπουμε να τα χωρίζει ο Ερ. Καψωμένος στο σχολικό μας βιβλίο ( σελ. 287):
«Μέσα από την αφήγηση του κεντρικού επεισοδίου, ο ποιητής φροντίζει έντεχνα, με αφηγηματικές αναδρομές στο παρελθόν ( «αναλήψεις») και ανοίγματα στο μέλλον ( «προλήψεις»), να υφάνει ταυτόχρονα ολόκληρη την ιστορία του ήρωα, πριν και μετά το ναυάγιο […]
Έτσι ο μύθος αναπτύσσεται παράλληλα σε τέσσερα χρονικά επίπεδα.
1) Το πρώτο καλύπτει το χρόνο του ναυαγίου και της θαυμαστής εμπειρίας.
2) Το δεύτερο την προϊστορία του ήρωα στην Κρήτη […]
3) Το τρίτο χρονικό επίπεδο είναι η ζωή του πρόσφυγα μετά το ναυάγιο και το χαμό της κόρης […]
4) Ένα τέταρτο επίπεδο συνιστά ο οραματισμός της έσχατης Κρίσης.»
Ας δούμε την απάντηση κι αν υπάρχουν απορίες, τις συζητάμε στην τάξη:

Απόσπασμα 1[18]
Ανήκει όλο στο επίπεδο (1)

Απόσπασμα 2[19]
Στ. 1-4: (3)
Στ. 5-18: (4)

Απόσπασμα 3[20]
Όλο στο επίπεδο (1)

Απόσπασμα 4[21]
Στ.1-30: (1)
Στ. 31-36: (2)
Στ. 37-38 (1)

Απόσπασμα 5[22]
Στ. 1-4: (1)
Στ.5: (3)
Στ. 6: (2)
Στ. 7-14: (3)*
Στ.15-16: (1)
Στ.17-20: (2)
Στ. 21-τέλος: (1)**

* στ.11-12: Το όνειρο που βλέπει τον μεταφέρει στο επίπεδο (1), δεν παύει, πάντως, να είναι κάτι που ονειρεύεται κατά το χρον. επίπεδο (3)
**στ. 25-42: Οι άρσεις μέσα από τις οποίες «περιγράφει» τον «γλυκύτατο ηχό», μπορούν να θεωρηθούν πως ανήκουν στο επίπεδο (2).

Κυριακή, 19 Σεπτεμβρίου 2010

ανακαλύπτοντας στίχους του Δ. Σολωμού

Δεν ακούγεται ούτ’ ένα κύμα
εις την έρμη ακρογιαλιά
λες κι η θάλασσα κοιμάται
μες σ της γης την αγκαλιά.

Δεν ήταν της μόδας ο Σολωμός την εποχή που ήμουν φοιτητής.
Και νωρίτερα δεν είχε τύχει να τον συναντήσω σε γόνιμες συνθήκες.
Κουβαλούσα, βέβαια, χρόνια μέσα μου τις εικόνες απ’ τα χειρόγραφά του
που είχα δει μικρός στο Μαυσωλείο Σολωμού και Κάλβου, στη Ζάκυνθο:

Γραμμένα και σβησμένα και ξαναγραμμένα, ιταλικά, ανορθόγραφα ελληνικά, ακατάστατα, περιθώρια σημειωμένα, μουντζούρες,
οι ίδιοι στίχοι ξανά και ξανά παραλλαγμένοι, μια εναγώνια πάλη να υποτάξει τη μορφή, ένα ατέρμονο πείσμα να ντυθεί η ιδέα το τελειότερο ρούχο.
Πέρασαν χρόνια για να συνειδητοποιήσω πόσο μεγάλο μάθημα είχα ήδη πάρει από τον ποιητή.

Κι όταν αργότερα άρχισα να τον διαβάζω προσεκτικότερα, μου φωτίζονταν στίχοι που περιείχαν όχι μόνο αυτό τον αγώνα, αλλά και το πάθος για τη ζωή, το πάθος που ζητάει απ’ τον άνθρωπο να στέκεται ψηλότερα, να αίρεται σε μια σφαίρα ιδεατή ίσως, πάνω απ’ την ευτέλεια.
«Η δύναμή σου πέλαγο κι η θέλησή μου βράχος»
- με τροφοδοτεί ακόμα με δύναμη σε κάθε αγώνα. Ή
«Πάντα ανοιχτά, πάντα άγρυπνα τα μάτια της ψυχής μου».
Και μαζί
« Τα σπλάχνα μου κι η θάλασσα ποτέ δεν ησυχάζουν» - για την εγρήγορση που καμαρώνω όταν συναντάω ζωντανή στους ανθρώπους, για τις ζωντανές συνειδήσεις του κόσμου.
Ή στίχοι που μέσα τους εισβάλλει θριαμβευτικά η ομορφιά της ζωής:
« Γλυκιά η ζωή κι ο θάνατος μαυρίλα»,
«Όποιος πεθαίνει σήμερα χίλιες φορές πεθαίνει»,
«νύχτα γιομάτη θαύματα, νύχτα γιομάτη μάγια».
Ή μόνο ο τίτλος «Ελεύθεροι πολιορκημένοι»,
μάθημα ελευθερίας και χρέους, μάθημα περηφάνιας.
Η ανάγκη να στέκεσαι ψηλότερα από τις δυσκολίες,
πιστός σ’ αυτό που εσύ όρισες ως χρέος σου.
Κι ας αισθάνεσαι καμιά φορά μόνο
«ολίγο φως και μακρινό σε μέγα σκότος μέσα»
Υπενθυμίζοντάς μου διαρκώς το θαύμα της ζωής ο Σολωμός αποτελούσε πάντα για μένα μια προτροπή για το Υψηλό. Κι όσο τον διάβαζα, τόσο υποκλινόμουν σε έναν άνθρωπο που έσκαψε βαθιά, πολύ βαθιά στα λατομεία της ποίησης και της Τέχνης.

Πολλοί έχετε αρχίσει τον Κρητικό στα φροντιστήρια.
Οι περισσότεροι προλάβατε να δηλώσετε στην τάξη πως δε σας αρέσει καθόλου.
Σας καταλαβαίνω, αλλά θα ήθελα να καταφέρουμε μαζί
να δούμε
τόσο τον ποιητή που παλεύει με τις μεγάλες ιδέες
προσπαθώντας να τους δώσει σχήμα και μορφή,
όσο και τις ίδιες αυτές τις μεγάλες ιδέες
που τις έχουμε ανάγκη να μας κρατάνε στη ζωή.
Μία μόνο προϋπόθεση: Ανοιχτές, δεκτικές τις αισθήσεις μας.

Διον. Σολωμού Ο Κρητικός


Η ζωή αλλάζει δίχως να κοιτάζει τη δικιά σου μελαγχολία
Διον. Σαββόπουλος


Κάπως έτσι και στην εκπαίδευση. Μαθητές και καθηγητές είμαστε στη θέση μας.

Τα βιβλία όχι.
Όπως είπαμε το πρωί, σας παραθέτω το κείμενο του Κρητικού,
για να το διαβάσετε και να γράψετε, αβίαστα, τις πρώτες σας εντυπώσεις.
Λείπουν οι υποσημειώσεις του βιβλίου, αλλά απ' τα ολότελα...


Διον. Σολωμού

Ο ΚΡΗΤΙΚΟΣ

I (18)Eκοίταα, κι ήτανε μακριά ακόμη τ’ ακρογιάλι·
«αστροπελέκι μου καλό, για ξαναφέξε πάλι!».
Tρία αστροπελέκια επέσανε, ένα ξοπίσω στ’ άλλο,
πολύ κοντά στην κορασιά, με βρόντημα μεγάλο·
5τα πέλαγα στην αστραπή κι ο ουρανός αντήχαν,
οι ακρογιαλιές και τα βουνά μ’ όσες φωνές κι αν είχαν.


II (19)
Πιστέψετε π’ ό,τι θα πω είν’ ακριβή αλήθεια,
μά τες πολλές λαβωματιές που μόφαγαν τα στήθια,
μά τους συντρόφους πόπεσαν στην Kρήτη πολεμώντας,
μά την ψυχή που μ’ έκαψε τον κόσμο απαρατώντας.
5 (Λάλησε, Σάλπιγγα, κι εγώ το σάβανο τινάζω,
και σχίζω δρόμο και τσ’ αχνούς αναστημένους κράζω:
«Mην είδετε την ομορφιά που την Kοιλάδα αγιάζει;
Πέστε, να ιδείτε το καλό εσείς κι ό,τι σας μοιάζει.
Kαπνός δε μένει από τη γη· νιος ουρανός εγίνη.
10 Σαν πρώτα εγώ την αγαπώ και θα κριθώ μ’ αυτήνη».
«Ψηλά την είδαμε πρωί· της τρέμαν τα λουλούδια,
στη θύρα τής Παράδεισος που εβγήκε με τραγούδια·
έψαλλε την Aνάσταση χαροποιά η φωνή της,
κι έδειχνεν ανυπομονιά για νά ’μπει στο κορμί της·
15 ο Oυρανός ολόκληρος αγρίκαε σαστισμένος,
το κάψιμο αργοπόρουνε ο κόσμος ο αναμμένος·
και τώρα ομπρός την είδαμε· ογλήγορα σαλεύει·
όμως κοιτάζει εδώ κι εκεί και κάποιονε γυρεύει»).


III (20)

Aκόμη εβάστουνε η βροντή . . . . . .
Kι η θάλασσα, που σκίρτησε σαν το χοχλό που βράζει,
ησύχασε και έγινε όλο ησυχία και πάστρα,
σαν περιβόλι ευώδησε κι εδέχτηκε όλα τ’ άστρα·
5 κάτι κρυφό μυστήριο εστένεψε τη φύση
κάθε ομορφιά να στολιστεί και το θυμό ν’ αφήσει.
Δεν είν’ πνοή στον ουρανό, στη θάλασσα, φυσώντας
ούτε όσο κάνει στον ανθό η μέλισσα περνώντας,
όμως κοντά στην κορασιά, που μ’ έσφιξε κι εχάρη,
10 εσειότουν τ’ ολοστρόγγυλο και λαγαρό φεγγάρι·
και ξετυλίζει ογλήγορα κάτι που εκείθε βγαίνει,
κι ομπρός μου ιδού που βρέθηκε μία φεγγαροντυμένη.
Έτρεμε το δροσάτο φως στη θεϊκιά θωριά της,
στα μάτια της τα ολόμαυρα και στα χρυσά μαλλιά της.


IV (21)

Eκοίταξε τ’ αστέρια, κι εκείνα αναγαλλιάσαν,
και την αχτινοβόλησαν και δεν την εσκεπάσαν·
κι από το πέλαο, που πατεί χωρίς να το σουφρώνει,
κυπαρισσένιο ανάερα τ’ ανάστημα σηκώνει,
5 κι ανεί τσ’ αγκάλες μ’ έρωτα και με ταπεινοσύνη,
κι έδειξε πάσαν ομορφιά και πάσαν καλοσύνη.
Tότε από φως μεσημερνό η νύχτα πλημμυρίζει,
κι η χτίσις έγινε ναός που ολούθε λαμπυρίζει.
Tέλος σ’ εμέ που βρίσκομουν ομπρός της μες στα ρείθρα,
10 καταπώς στέκει στο Bοριά η πετροκαλαμήθρα,
όχι στην κόρη, αλλά σ’ εμέ την κεφαλή της κλίνει·
την κοίταζα ο βαριόμοιρος, μ’ εκοίταζε κι εκείνη.
Έλεγα πως την είχα ιδεί πολύν καιρόν οπίσω,
καν σε ναό ζωγραφιστή με θαυμασμό περίσσο,
15 κάνε την είχε ερωτικά ποιήσει ο λογισμός μου,
καν τ’ όνειρο, όταν μ’ έθρεφε το γάλα της μητρός μου·
ήτανε μνήμη παλαιή, γλυκειά κι αστοχισμένη,
που ομπρός μου τώρα μ’ όλη της τη δύναμη προβαίνει.
[Σαν το νερό που το θωρεί το μάτι ν’ αναβρύζει
20 ξάφνου οχ τα βάθη του βουνού, κι ο ήλιος το στολίζει.]
Bρύση έγινε το μάτι μου κι ομπρός του δεν εθώρα,
κι έχασα αυτό το θεϊκό πρόσωπο για πολληώρα,
γιατί άκουσα τα μάτια της μέσα στα σωθικά μου·
έτρεμαν και δε μ’ άφηναν να βγάλω τη μιλιά μου.
25 Όμως αυτοί είναι θεοί, και κατοικούν απ’ όπου
βλέπουνε μες την άβυσσο και στην καρδιά τ’ ανθρώπου,
κι ένιωθα πως μου διάβαζε καλύτερα το νου μου
πάρεξ αν ήθελε της πω με θλίψη του χειλιού μου:
«Κοίτα με μες στα, σωθικά που φύτρωσαν οι πόνοι.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
……………………………………………………………
30 Όμως εξεχειλίσανε τα βάθη της καρδιάς μου
T’ αδέλφια μου τα δυνατά οι Tούρκοι μού τ’ αδράξαν,
την αδελφή μού ατίμησαν κι αμέσως την εσφάξαν,
το γέροντα τον κύρη μου εκάψανε το βράδυ
και την αυγή μού ρίξανε τη μάνα στο πηγάδι.
35 Στην Kρήτη . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Mακριά ’πό κείθ’ εγιόμισα τες φούχτες μου κι εβγήκα.
Bόηθα, Θεά, το τρυφερό κλωνάρι μόνο να ’χω·
σε γκρεμό κρέμουμαι βαθύ, κι αυτό βαστώ μονάχο».

V (22)

Eχαμογέλασε γλυκά στον πόνο της ψυχής μου,
κι εδάκρυσαν τα μάτια της κι εμοιάζαν της καλής μου.
Eχάθη, αλί μου, αλλ’ άκουσα του δάκρυου της ραντίδα
στο χέρι, που ’χα σηκωτό μόλις εγώ την είδα.―
Eγώ από κείνη την στιγμή δεν έχω πλια το χέρι,
π’ αγνάντευεν Aγαρηνό κι εγύρευε μαχαίρι·
χαρά δεν του ’ναι ο πόλεμος· τ’ απλώνω του διαβάτη
ψωμοζητώντας, κι έρχεται με δακρυσμένο μάτι·
κι όταν χορτάτα δυστυχιά τα μάτια μου ζαλεύουν,
10 αργά, κι ονείρατα σκληρά την ξαναζωντανεύουν,
και μέσα στ’ άγριο πέλαγο τ’ αστροπελέκι σκάει,
κι η θάλασσα να καταπιεί την κόρη αναζητάει,
ξυπνώ φρενίτης, κάθομαι, κι ο νους μου κινδυνεύει,
και βάνω την παλάμη μου, κι αμέσως γαληνεύει.―
15 Τα κύματα έσχιζα μ’ αυτό, τα μυριομυρωδάτα,
με δύναμη που δέν είχα μήτε στα πρώτα νιάτα,
μήτε όταν εκροτούσαμε, πετώντας τα θηκάρια,
μάχη στενή με τους πολλούς ολίγα παλληκάρια,
μήτε όταν τον μπομπο-Iσούφ και τσ’ άλλους δύο βαρούσα
20 σύρριζα στη Λαβύρινθο π’ αλαίμαργα πατούσα.
Στο πλέξιμο το δυνατό ο χτύπος της καρδιάς μου
(κι αυτό μου τ’ αύξαιν’,) έκρουζε στην πλεύρα της κυράς μου.
Aλλά το πλέξιμ’ άργουνε, και μου τ’ αποκοιμούσε,
ηχός, γλυκύτατος ηχός, οπού με προβοδούσε.
25 Δεν είναι κορασιάς φωνή στα δάση που φουντώνουν,
και βγαίνει τ’ άστρο του βραδιού και τα νερά θολώνουν,
και τον κρυφό της έρωτα της βρύσης τραγουδάει,
του δέντρου και του λουλουδιού που ανοίγει και λυγάει.
Δεν είν’ αηδόνι κρητικό που σέρνει τη λαλιά του
30 σε ψηλούς βράχους κι άγριους όπ’ έχει τη φωλιά του,
κι αντιβουΐζει ολονυχτίς από πολλή γλυκάδα
η θάλασσα πολύ μακριά, πολύ μακριά η πεδιάδα,
ώστε που πρόβαλε η Aυγή και έλιωσαν τ’ αστέρια,
κι ακούει κι αυτή και πέφτουν της τα ρόδα από τα χέρια.
35 Δεν είν’ φιαμπόλι το γλυκό οπού τ’ αγρίκαα μόνος
στον Ψηλορείτη όπου συχνά μ’ ετράβουνεν ο πόνος,
κι έβλεπα τ’ άστρο τ’ ουρανού μεσουρανίς να λάμπει
και του γελούσαν τα βουνά, τα πέλαγα κι οι κάμποι·
κι ετάραζε τα σπλάχνα μου ελευθεριάς ελπίδα
40 κι εφώναζα: «ω θεϊκιά κι όλη αίματα Πατρίδα»
κι άπλωνα κλαίοντας κατ’ αυτή τα χέρια με καμάρι·
καλή ’ν’ η μαύρη πέτρα της και το ξερό χορτάρι.
Λαλούμενο, πουλί, φωνή, δεν είναι να ταιριάζει,
ίσως δε σώζεται στη γη ήχος που να του μοιάζει·
45 δεν είναι λόγια· ήχος λεπτός . . . . . . .
δεν ήθελε τον ξαναπεί ο αντίλαλος κοντά του.
Aν είν’ δεν ήξερα κοντά, αν έρχονται από πέρα·
σαν του Mαϊού τες ευωδιές γιομίζαν τον αέρα,
γλυκύτατοι, ανεκδιήγητοι . . . . . . .
50 μόλις είν’ έτσι δυνατός ο Έρωτας και ο Xάρος.
M’ άδραχνεν όλη την ψυχή, και νά ’μπει δεν ημπόρει
ο ουρανός κι η θάλασσα, κι η ακρογιαλιά, κι η κόρη·
με άδραχνε, και μ’ έκανε συχνά ν’ αναζητήσω
τη σάρκα μου να χωριστώ για να τον ακλουθήσω.
55 Έπαψε τέλος κι άδειασεν η φύσις κι η ψυχή μου,
που εστέναξε κι εγιόμισεν οχ την καλή μου·
και τέλος φθάνω στο γιαλό την αρραβωνιασμένη,
την απιθώνω με χαρά, κι ήτανε πεθαμένη.
Για όσα παιδιά δεν έχουν το βιβλίο και θέλουν να κάνουν την άσκηση με τα 4 χρονικά επίπεδα, παραθέτουμε εδώ το απόσπασμα του βιβλίου (σελ. 287):
"Μέσα από την αφήγηση του κεντρικού επεισοδίου, ο ποιητής φροντίζει έντεχνα, με αφηγηματικές αναδρομές στο παρελθόν ( «αναλήψεις») και ανοίγματα στο μέλλον ( «προλήψεις»), να υφάνει ταυτόχρονα ολόκληρη την ιστορία του ήρωα, πριν και μετά το ναυάγιο […] Έτσι ο μύθος αναπτύσσεται παράλληλα σε τέσσερα χρονικά επίπεδα.
1) Το πρώτο καλύπτει το χρόνο του ναυαγίου και της θαυμαστής εμπειρίας.
2) Το δεύτερο την προϊστορία του ήρωα στην Κρήτη […]
3) Το τρίτο χρονικό επίπεδο είναι η ζωή του πρόσφυγα μετά το ναυάγιο και το χαμό της κόρης […]
4) Ένα τέταρτο επίπεδο συνιστά ο οραματισμός της έσχατης Κρίσης. "
( Ε. Καψωμένος")
Η άσκηση σας ζητάει
να κατατάξετε τους στίχους όλου του ποιήματος στα 4 χρονικά επίπεδα.
Καλή δουλειά!

Πέμπτη, 16 Σεπτεμβρίου 2010

Ιδανικές φωνές στο διαδίκτυο


Φέτος έχουμε τη χαρά να έχουμε … μπλογκική παρέα ιστολόγια από δύο εξαιρετικές συναδέλφους.
Και τι παρέα! Η Ευαγγελία Στάμου, με το Αρισμαρί , το ιστολόγιο που χρόνια κάνει τόσο ενδιαφέρουσες, χρήσιμες, ποιοτικές αναρτήσεις, εστιάζοντας σε εκπαιδευτικά και φιλολογικά θέματα, φέτος, απ’ όσο αντιλαμβανόμαστε, παίρνει το δρόμο (και) τής Λογοτεχνίας κατεύθυνσης προσφέροντας με ελκυστικό τρόπο σημαντικό υλικό.

Η Πολίνα Μοίρα, με το Φωτόδεντρο που ξεκίνησε το καλοκαίρι έχοντας κύριο άξονα το μάθημα της λογοτεχνίας κατεύθυνσης, έχει κάνει ήδη πάρα πολύ καλές αναρτήσεις, προσφέροντας διεισδυτικές αναλύσεις και πλούσια στοιχεία.
Φτιαγμένα και τα δύο με μεράκι και την απαραίτητη ανιδιοτελή διάθεση προσφοράς.
Τις διευθύνσεις τους τις έχουμε και στα links του ιστολογίου μας, στη δεξιά στήλη, στη «λίστα των ιστολογίων μου», αλλά τις δίνουμε και
εδώ:
http://estamou.blogspot.com/ ( Αρισμαρί)
http://www.fotodendro.blogspot.com/ ( Φωτόδεντρο)

Συστήνονται, λοιπόν, και τα δύο, θερμά και ανεπιφύλακτα.
Επισκεφτείτε τα, για του λόγου το αληθές.
Εμείς, ευτυχείς για τη συμπόρευση

Λίτσα, Πολίνα, ένα μεγάλο ευχαριστώ και πολλή εκτίμηση
Α! Ξεχάσαμε το κουίζ μας:
α) Τι είναι το αρισμαρί; β) από πού έχει πάρει τον τίτλο του το ιστολόγιο "Φωτόδεντρο";

Δευτέρα, 13 Σεπτεμβρίου 2010

Η ύλη...σαν όνειρο

Φέτος ξεκινάμε γνωρίζοντας την εξεταστέα ύλη.
Μπορεί, βέβαια, στο σχολείο μας να μην έχουν έρθει ακόμα τα βιβλία,
δηλαδή να μην έχουμε από πού να διαβάσουμε,
αλλά ΤΙ να διαβάσουμε το ξέρουμε!
Δύσκολο πράγμα η τελειότης...
Λοιπόν, παιδιά, την "ανεβάζουμε " και εδώ την ύλη σας. Νάτη:
1. Διονύσιος Σολωμός, «Ο Κρητικός»
2. Γεώργιος Βιζυηνός, «Το αμάρτημα της μητρός μου»
3. Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, «Όνειρο στο κύμα»
4. Ποιήματα για την ποίηση
α. Κωνσταντίνος Π. Καβάφης, «Μελαγχολία του Ιάσωνος Κλεάνδρου ποιητού εν Κομμαγηνή 595 μ.Χ
β. Μαρία Πολυδούρη, «Μόνο γιατί με αγάπησες»
γ. Νίκος Εγγονόπουλος, «Ποίηση 1948»
δ. Μανόλης Αναγνωστάκης, «Στο Νίκο Ε… 1949»
ε. Γιώργης Παυλόπουλος, «Τα Αντικλείδια»
5. «Σελίδες του Γ. Ιωάννου»
α. «Μες στους προσφυγικούς συνοικισμούς»
β. «Στου Κεμάλ το σπίτι»
Μέχρι, λοιπόν, να μας στείλει το υπουργείο τα βιβλία,
και για να μπαίνουμε απαλάαα - απαλά στην ατμόσφαιρα
του Διον. Σολωμού,
ας ακούσουμε ένα τραγούδι πάνω σε ένα ποίημά του,
όπως το μελοποίησε το 1972 ο Μάνος Χατζιδάκις
κι όπως το τραγουδάει ο Δημ. Ψαριανός.

" Το όνειρο"





Να και το ποίημα.
Προσέξτε το λίγο παραπάνω,
γιατί σε λίγο καιρό θα το δούμε σαν
παράλληλο σε άλλο κείμενο της εξεταστέας ύλης.

Άκου έν' όνειρο ψυχή μου
και της ομορφιάς θεά.
Μου εφαινότουν οπώς ήμουν
μετ' εσένα μία νυχτιά.

Σ' ένα ωραίο περιβολάκι
περπατούσαμε μαζί.
Όλα ελάμπανε τ' αστέρια
και τα κοίταζες εσύ.

Εγώ στόλεα: Πέστε, αστέρια,
είν' κανέν' από τ' εσάς,
που να λάμπει από 'κει απάνου
σαν τα μάτια της κυράς;

Πέστε αν είδετε ποτέ σας
σ' άλλη τέτοια ωραία μαλλιά,
τέτοιο χέρι, τέτοιο πόδι,
τέτοια αγγελική θωριά;

Εσύ έκαμες ετότες
γέλιο τόσο αγγελικό,
που μου φάνηκε πως είδα
ανοιχτό τον ουρανό.

Και παράμερα σ' επήρα
εις σε μια τριανταφυλλιά
κι έπεσά σου αγάλι αγάλι
στην ολόλευκη αγκαλιά.

Κάθε φίλημα ψυχή μου
όπου μόδινες γλυκά,
εξεφύτρωνε άλλο ρόδο
απ' την τριανταφυλλιά.


Όλη νύχτα εξεφυτρώσαν,
ως απούλαμψεν η αυγή,
που μας ηύρε και τους δυό μας
με την όψη μας χλομή.

Τούτο είν' τ' όνειρο ψυχή μου.
Τώρα στέκεται εις εσέ,
να το κάμεις ν' αληθέψει
και να θυμηθείς για με.

Εντυπώσεις;

Καλό σας βράδυ.
Ραντεβού αύριο
και για τα δύο τμήματα

Κυριακή, 12 Σεπτεμβρίου 2010

Avanti!


Ευτυχείς, που για μια ακόμα χρονιά είμαστε με τα βιβλία της λογοτεχνίας στα χέρια.
Σε 2-3 μέρες θα κάνουμε το πρώτο μάθημα στην τάξη.
Και το ιστολόγιο τούτο μια τάξη δίπλα στην τάξη, πάντα από κοντά, συμπληρώνοντας,
παραπέμποντας σε βιβλιογραφία, πηγές, κείμενα, τόπους διαδικτυακούς,
προτείνοντας ασκήσεις,
αναλύοντας,
συζητώντας,
εξετάζοντας παράλληλα κείμενα,
λύνοντας απορίες,
συμπληρώνοντας μαθήματα που η σχολική καθημερινότητα ακυρώνει,
φέρνοντάς μας όλους κοντά,
εμβαθύνοντας σε σημεία και
απλώνοντας την ανάλυση σε άλλα,
προσεγγίζοντας τα κείμενα μέσα κι από άλλες εκφράσεις τέχνης,
έτσι ώστε
εκτός από την απαραίτητη προετοιμασία για τις φετινές εξετάσεις

να χαιρόμαστε τη συνάντησή μας με την Τέχνη,
δηλαδή με την ανθρώπινη συγκίνηση, σκέψη και την έκφρασή της
– αυτή ας είναι η προίκα μας από το μάθημα.

Λεπτομέρειες για τον τρόπο που θα λειτουργούμε το ιστολόγιο της λογοτεχνίας θα τις πούμε στην τάξη.

Καλώς ήρθατε, λοιπόν, φετινά τριτάκια,
στην ηλεκτρονική τάξη
και με το καλό να τα πούμε μεθαύριο κι από κοντά.

Την καλύτερη χρονιά σε όλους σας


ΥΓ. Στα δύο προηγούμενα χρόνια λειτουργίας του ιστολογίου συμπορευτήκαμε, με διάφορους τρόπους, και με συμμαθητές αλλά και εξαιρετικούς δασκάλους από άλλα σχολεία. Σχόλια, μηνύματα, γράμματα, ανταλλαγή υλικού, συναντήσεις. Αφήνουμε την πόρτα της τάξης μας ανοιχτή κι η παρέα μας μεγαλώνει και γίνεται πολύ ενδιαφέρουσα.

Θα θέλαμε να το κρατήσουμε και φέτος αυτό. Και να αρχίσουμε, έτσι σαν διάλειμμα, να βγαίνουμε και πότε πότε «εκτός ύλης», μιλώντας γενικότερα για τη λογοτεχνία κι αυτά που μας αρέσουν.
Σχέδια, σκέψεις, υπάρχουν. Ας αφήσουμε, όμως, το χρόνο να δώσει αυτός τις απαντήσεις.