Σάββατο, 24 Μαρτίου 2012

παράλληλες προσφυγιές

Ένα από τα παράπλευρα κέρδη αυτού του blog είναι οι συναντήσεις με ενδιαφέροντες ανθρώπους, εξαιρετικούς συναδέλφους, είναι η αίσθηση που χαρίζουν οι συναντήσεις αυτές πως στα μονοπάτια της εκπαίδευσης συνοδοιπορείς με την καλύτερη παρέα.

Έτσι, με αφορμή την προηγούμενη ανάρτηση, η daflek έστειλε για να μοιραστούμε ένα κείμενο που διαβάζοντάς το εντυπωσιάστηκα – για πολλούς λόγους, που πιστεύω πως κι εσείς θα διακρίνετε, καθώς οι εντυπώσεις από την ενασχόλησή μας με τα κείμενα του Γιώργου Ιωάννου είναι φρέσκιες ακόμα.

Διαβάστε το, λοιπόν, και τα σχόλια δικά σας.


Ολοι είμαστε πρόσφυγες

Του ΠΑΝΤΕΛΗ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΥ

Γεννήθηκα τη δεκαετία του '60 σε μια παράξενη γειτονιά. Την Ελευθερούπολη στη Νέα Ιωνία, από οικογένεια προσφύγων του Γκιουλμπαξέ της Ερυθραίας και την Πόλη, όπως και οι περισσότεροι γείτονές μας. Η φτωχική πλευρά της Νέας Ιωνίας (εάν υπήρχε τότε εύπορη), με σπίτια χαμηλά, που τα περισσότερα είχαν χτίσει με τα χέρια τους οι Μικρασιάτες. Ενα δωμάτιο, μια κουζίνα στο πλάι, η τουαλέτα έξω, μια αυλίτσα, πάντα καθαρή με λουλούδια στη γλάστρα από τενεκέ.

Οι παλιοί συχνά μιλούσαν τούρκικα μεταξύ τους, δεν δίναμε σημασία σε τέτοια πράγματα τότε, έτσι μάθαμε. Ακούγαμε και τις ιστορίες για την πλούσια και όμορφη πατρίδα που χάσαμε, όχι πάντα θετικές για την ευθύνη της μητέρας Ελλάδας, για τη φρίκη της καταστροφής, το αίμα, τον θάνατο, αλλά και την άσχημη υποδοχή που μας επιφύλαξαν οι Ελλαδίτες. Οι παλιοί τότε δεν τα ξέχασαν αυτά. Ηταν Μικρασιάτες μέχρι το τέλος. Εκλεισαν τα μάτια τους, πιστεύοντας μέχρι την τελευταία στιγμή ότι αύριο τα μαζεύουν και γυρνούν στην Ιωνία. Την παλιά, εκεί που ήταν άρχοντες, ωραίοι και δολευταράδες, περήφανοι Ρωμιοί, με τις μεγάλες εκκλησίες τους, τα δίπατα τα σπίτια τους, γεμάτα τα κελάρια με κρασί και σταφίδα, τα γλέντια του Αϊ-Γιώργη και την Κυριακή κρύα μπίρα και μεζέδες στα καφενεία της παραλίας στη Σμύρνη. Εκεί που κανείς δεν θα τους έλεγε υποτιμητικά «πρόσφυγες» ή «τουρκόσπορους». Αληθινή ειρήνη με τους Ελλαδίτες λίγοι έκλεισαν.
Τα σκεφτόμουν αυτά πριν από λίγο καιρό, περνώντας μπροστά από τα ίδια σπίτια. Οι απόγονοι των προσφύγων τα έχουν πια εγκαταλείψει. Κάποια γκρεμίστηκαν και σηκώθηκαν ξανά άχαρα. Πολυκατοικίες τούρτες, γκαράζ για την αυτοκινητάρα. Μεγάλα μπαλκόνια χωρίς θέα. Ανάμεσά τους και τα παλιά προσφυγικά. Αυτά που χτίστηκαν με το χέρι. Οι ίδιοι αυτοί τοίχοι, από λάσπη οι περισσότεροι, προστατεύουν σήμερα τα σώματα και τις ψυχές άλλων προσφύγων. Φτηνό νοίκι και καταφύγιο για χιλιάδες Πακιστανούς, Ινδούς και παιδιά από το Μπανγκλαντές. Αλλοι καημοί και άλλες ιστορίες θα ακούγονται τα βράδια στα στενά αυτά δωμάτια. Οχι πια η ιστορία της γιαγιάς, για το πώς πήγε περπατώντας 80 χιλιόμετρα δρόμο πάνω σε βουνά, για να γλιτώσει από τους Τσέτες, με ένα μωρό στην αγκαλιά, και τελικά πώς την έσωσε ο Τούρκος αξιωματικός από τους επίδοξους βιαστές της. Αλλά για τους δρόμους και τα ατέλειωτα μονοπάτια των βουνών του Αφγανιστάν, τα ποτάμια της Τουρκίας και το πέρασμα με βάρκα από το φουρτουνιασμένο Αιγαίο. Ιδιοι οι δρόμοι της προσφυγιάς και απαράλλακτοι. Και ξέρετε κάτι. Οι σχέσεις μεταξύ παλαιών και νέων προσφύγων είναι πολύ καλές στην παλιά μου γειτονιά. Και αυτό είναι προς τιμή όλων των Νεοϊωνιωτών.
Δεν έλειψαν και βέβαια κάποια επεισόδια ρατσιστικής βίας, αλλά οι δράστες λίγο-πολύ γνωστοί και μετρημένοι στα δάχτυλα των χεριών, όπως στην κατοχή οι δυο-τρεις Χίτες. Οι πρόσφυγες ξέρουν από προσφυγιά, έστω και εάν αυτή είναι της πείνας, της ανάγκης και όχι του βίαιου ξεριζωμού. Τα σπίτια αυτά, τα χαμηλά, τα ταπεινά και τα ετοιμόρροπα, ξέρουν να μαλακώνουν τους καημούς όσων κοιμούνται σε ξένη πατρίδα και ονειρεύονται το σπίτι που γεννήθηκαν και τα πρόσωπα που έμειναν πίσω ή έχασαν για πάντα. Είναι τοίχοι ποτισμένοι με νοσταλγία.  

Πριν από καιρό επισκεφθήκαμε το Γκουλμπαξέ (Ροδονάς), το χωριό της γιαγιάς κοντά στα Βουρλά, στην επαρχία Σμύρνης. Τα σπίτια, πολλά σε νεοκλασικό στιλ, στέκουν εκεί ακριβώς, όπως ήταν την ώρα που οι δικοί μας έφυγαν βλέποντας από μακριά τα Βουρλά στις φλόγες. Βρήκαμε το σπίτι μας και χτυπήσαμε την πόρτα. Σε λίγη ώρα όλο το χωριό είχε μαζευτεί γύρω μας. Είναι Αρναούτηδες (Τουρκαλβανοί) της Θεσσαλονίκης, πρόσφυγες και αυτοί με την Ανταλλαγή. Απομονωμένοι από την τουρκική κοινωνία, ζουν πρόσφυγες στα σπίτια των προσφύγων της Νέας Ιωνίας. «Σελανίκ, Σελανίκ, Θεσσαλονίκη, Θεσσαλονίκη» μας έλεγαν, «εκεί ήταν η πατρίδα μας» και δάκρυζαν.
Ελευθεροτυπία, 18.03.2010


Ποιες εντυπώσεις προκύπτουν από την παράλληλη ανάγνωσή του με τα αφηγήματα του Ιωάννου που είναι στην ύλη μας;

( Daflek, ευγνώμονες:-))

 
Οι φωτογραφίες προέρχονται από το διαδίκτυο, κυρίως το www.ionianet.gr και το roadartist.blogspot.com

7 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Το παράπονο και η ασύνορη νοσταλγία ανθρώπων που δεν ανήκουν πια πουθενά. Ζουν μέσα από τις αναμνήσεις τους,υποφέροντας..Τα νοικοκυρεμένα σπίτια των προσφύγων,φροντισμένα, κουβαλώντας την ιστορία του ατόμου που έζησε μέσα σε αυτά, σε αντίθεση με τις σημερινές απρόσωπες, κακοφτιαγμένες, άχαρες πολυκατοικίες..Οι ίδιοι οι πρόσφυγες, φιγούρες θλιμμένες, που τους αντικρύζουμε στο δρόμο με καχυποψία χωρίς να αναρωτιόμαστε τι έχουν περάσει..Είναι φοβερό να μην σε κρατά ούτε μια τόση δα κλωστή με το χώμα που πατάς. Ξένος απρόσκλητος για πάντα. Το μίσος, τα εγκλήματα που υπόσχεται κάθε πόλεμος, που μετατρέπουν τους ανθρώπους σε τέρατα..Οι Τούρκοι ζούσαν φιλιωμένα με τους Έλληνες..κατέρρευσε ένα τζαμί και το επιδιώρθωσαν Πόντιοι..γιατί να μην κρατήσει αυτό? Γιατί κάθε φορά τα συμφέροντα ενός κράτους,ενός Βενιζέλου,ενός Κεμάλ και άλλων πολλών? Οι άνθρωποι, ως μονάδες, να βοηθούν ο ένας τον άλλο αλλά τα διάφορα κράτη ο καθένας για τον εαυτούλη του?..Το ξέρω, ξέφυγα αλλά καταβάθος είναι τόσο απλό αφού είμαστε όλοι άνθρωποι ανεξάρτητα από το χρώμα, τη θρησκεία, τη γλώσσα που <> και είναι διαφορετικά ανάλογα με τον τόπο που γεννηθήκαμε, η ουσία ,όμως, η ανθρώπινη είναι ίδια σε όλους και δεν αλλάζει απ' όπου κι αν προερχόμαστε..Γιατί το ξεχνάμε αυτό ???



Μαντώ

daflek είπε...

Καλησπέρα
Σε ευχαριστώ Διονύση, σας ευχαριστώ όλους
...που υπάρχετε
και που στεγάζετε την "προσφυγιά" μου...
Άλλωστε είπαμε ΄"είμαστε όλοι πρόσφυγες"

Διονύσης Μάνεσης είπε...

Δεν ξέφυγες, Μαντώ. Ίσα ίσα που με την ευαισθησία σου αναδεικνύεις το θέμα στην ανθρώπινη διάστασή του.

Λυπάμαι, βέβαια, που δεν έχω απάντηση στα ερωτήματά σου - που είναι και δικά μου. Και λυπάμαι ακόμα περισσότερο που είναι πολλοί οι άνθρωποι που δεν ψάχνουν τις απαντήσεις σ' αυτά τα ερωτήματα.

Μια γλαστρούλα βασιλικός φυτεμένος σε χώμα της πατρίδας στα νοικοκυρεμένα, όπως λες, φτωχόσπιτα των μικρασιατών προσφύγων. Ας κρατάμε τη μυρωδιά του.

( Βλέπεις, ακόμα και γι' αυτό μπορούμε να χαιρόμαστε το μπλογκ μας: μπορούμε να λέμε 2-3 κουβέντες έτσι όπως δεν τις λέμε στην τάξη:-) Σ' ευχαριστούμε!)

Διονύσης Μάνεσης είπε...

daflek,

Εννοείται πως εμείς σ' ευχαριστούμε για το ωραίο κείμενο και τη διάθεση να το προσφέρεις.

Συμπτωματικά, αυτό που γράφεις("είμαστε όλοι πρόσφυγες") το κουβεντιάζαμε στην τάξη, απορώντας πώς είναι δυνατόν, όντας έτσι, να αντιμετωπίζουμε τους πρόσφυγες με τους συνήθεις τρόπους...

Ρασκόλνικωφ είπε...

Κ. Μάνεση ένα τραγούδι που νομίζω ταιριάζει απόλυτα στην ανάρτηση!!

http://www.youtube.com/watch?v=SITs44XsqsQ

steven muler είπε...

κατέρρευσε ένα τζαμί και www.promptessay.com το επιδιώρθωσαν Πόντιο

Aşkın manset είπε...

Bayan escort istanbul, www.bayan1.com & bayan escort - kadıköy escort -
ataşehir escort kız aylin
bostancı bayan escort Melodi
anadolu yakası escort sonya