Διον. Σολωμού Ο Κρητικός

Η ζωή αλλάζει δίχως να κοιτάζει τη δικιά σου μελαγχολία

Διον. Σαββόπουλος

Κάπως έτσι και στην εκπαίδευση. Μαθητές και καθηγητές είμαστε στη θέση μας.

Τα βιβλία όχι.

Όπως είπαμε το πρωί, σας παραθέτω το κείμενο του Κρητικού,

για να το διαβάσετε και να γράψετε, αβίαστα, τις πρώτες σας εντυπώσεις.

Λείπουν οι υποσημειώσεις του βιβλίου, αλλά απ' τα ολότελα...

Διον. Σολωμού

Ο ΚΡΗΤΙΚΟΣ

I (18)Eκοίταα, κι ήτανε μακριά ακόμη τ’ ακρογιάλι·

«αστροπελέκι μου καλό, για ξαναφέξε πάλι!».

Tρία αστροπελέκια επέσανε, ένα ξοπίσω στ’ άλλο,

πολύ κοντά στην κορασιά, με βρόντημα μεγάλο·

5τα πέλαγα στην αστραπή κι ο ουρανός αντήχαν,

οι ακρογιαλιές και τα βουνά μ’ όσες φωνές κι αν είχαν.

II (19)

Πιστέψετε π’ ό,τι θα πω είν’ ακριβή αλήθεια,

μά τες πολλές λαβωματιές που μόφαγαν τα στήθια,

μά τους συντρόφους πόπεσαν στην Kρήτη πολεμώντας,

μά την ψυχή που μ’ έκαψε τον κόσμο απαρατώντας.

5 (Λάλησε, Σάλπιγγα, κι εγώ το σάβανο τινάζω,

και σχίζω δρόμο και τσ’ αχνούς αναστημένους κράζω:

«Mην είδετε την ομορφιά που την Kοιλάδα αγιάζει;

Πέστε, να ιδείτε το καλό εσείς κι ό,τι σας μοιάζει.

Kαπνός δε μένει από τη γη· νιος ουρανός εγίνη.

10 Σαν πρώτα εγώ την αγαπώ και θα κριθώ μ’ αυτήνη».

«Ψηλά την είδαμε πρωί· της τρέμαν τα λουλούδια,

στη θύρα τής Παράδεισος που εβγήκε με τραγούδια·

έψαλλε την Aνάσταση χαροποιά η φωνή της,

κι έδειχνεν ανυπομονιά για νά ’μπει στο κορμί της·

15 ο Oυρανός ολόκληρος αγρίκαε σαστισμένος,

το κάψιμο αργοπόρουνε ο κόσμος ο αναμμένος·

και τώρα ομπρός την είδαμε· ογλήγορα σαλεύει·

όμως κοιτάζει εδώ κι εκεί και κάποιονε γυρεύει»).

III (20)

Aκόμη εβάστουνε η βροντή . . . . . .

Kι η θάλασσα, που σκίρτησε σαν το χοχλό που βράζει,

ησύχασε και έγινε όλο ησυχία και πάστρα,

σαν περιβόλι ευώδησε κι εδέχτηκε όλα τ’ άστρα·

5 κάτι κρυφό μυστήριο εστένεψε τη φύση

κάθε ομορφιά να στολιστεί και το θυμό ν’ αφήσει.

Δεν είν’ πνοή στον ουρανό, στη θάλασσα, φυσώντας

ούτε όσο κάνει στον ανθό η μέλισσα περνώντας,

όμως κοντά στην κορασιά, που μ’ έσφιξε κι εχάρη,

10 εσειότουν τ’ ολοστρόγγυλο και λαγαρό φεγγάρι·

και ξετυλίζει ογλήγορα κάτι που εκείθε βγαίνει,

κι ομπρός μου ιδού που βρέθηκε μία φεγγαροντυμένη.

Έτρεμε το δροσάτο φως στη θεϊκιά θωριά της,

στα μάτια της τα ολόμαυρα και στα χρυσά μαλλιά της.

IV (21)

Eκοίταξε τ’ αστέρια, κι εκείνα αναγαλλιάσαν,

και την αχτινοβόλησαν και δεν την εσκεπάσαν·

κι από το πέλαο, που πατεί χωρίς να το σουφρώνει,

κυπαρισσένιο ανάερα τ’ ανάστημα σηκώνει,

5 κι ανεί τσ’ αγκάλες μ’ έρωτα και με ταπεινοσύνη,

κι έδειξε πάσαν ομορφιά και πάσαν καλοσύνη.

Tότε από φως μεσημερνό η νύχτα πλημμυρίζει,

κι η χτίσις έγινε ναός που ολούθε λαμπυρίζει.

Tέλος σ’ εμέ που βρίσκομουν ομπρός της μες στα ρείθρα,

10 καταπώς στέκει στο Bοριά η πετροκαλαμήθρα,

όχι στην κόρη, αλλά σ’ εμέ την κεφαλή της κλίνει·

την κοίταζα ο βαριόμοιρος, μ’ εκοίταζε κι εκείνη.

Έλεγα πως την είχα ιδεί πολύν καιρόν οπίσω,

καν σε ναό ζωγραφιστή με θαυμασμό περίσσο,

15 κάνε την είχε ερωτικά ποιήσει ο λογισμός μου,

καν τ’ όνειρο, όταν μ’ έθρεφε το γάλα της μητρός μου·

ήτανε μνήμη παλαιή, γλυκειά κι αστοχισμένη,

που ομπρός μου τώρα μ’ όλη της τη δύναμη προβαίνει.

[Σαν το νερό που το θωρεί το μάτι ν’ αναβρύζει

20 ξάφνου οχ τα βάθη του βουνού, κι ο ήλιος το στολίζει.]

Bρύση έγινε το μάτι μου κι ομπρός του δεν εθώρα,

κι έχασα αυτό το θεϊκό πρόσωπο για πολληώρα,

γιατί άκουσα τα μάτια της μέσα στα σωθικά μου·

έτρεμαν και δε μ’ άφηναν να βγάλω τη μιλιά μου.

25 Όμως αυτοί είναι θεοί, και κατοικούν απ’ όπου

βλέπουνε μες την άβυσσο και στην καρδιά τ’ ανθρώπου,

κι ένιωθα πως μου διάβαζε καλύτερα το νου μου

πάρεξ αν ήθελε της πω με θλίψη του χειλιού μου:
«Κοίτα με μες στα, σωθικά που φύτρωσαν οι πόνοι.

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
……………………………………………………………

30 Όμως εξεχειλίσανε τα βάθη της καρδιάς μου

T’ αδέλφια μου τα δυνατά οι Tούρκοι μού τ’ αδράξαν,
την αδελφή μού ατίμησαν κι αμέσως την εσφάξαν,

το γέροντα τον κύρη μου εκάψανε το βράδυ

και την αυγή μού ρίξανε τη μάνα στο πηγάδι.

35 Στην Kρήτη . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Mακριά ’πό κείθ’ εγιόμισα τες φούχτες μου κι εβγήκα.

Bόηθα, Θεά, το τρυφερό κλωνάρι μόνο να ’χω·

σε γκρεμό κρέμουμαι βαθύ, κι αυτό βαστώ μονάχο».

V (22)

Eχαμογέλασε γλυκά στον πόνο της ψυχής μου,

κι εδάκρυσαν τα μάτια της κι εμοιάζαν της καλής μου.

Eχάθη, αλί μου, αλλ’ άκουσα του δάκρυου της ραντίδα

στο χέρι, που ’χα σηκωτό μόλις εγώ την είδα.―

Eγώ από κείνη την στιγμή δεν έχω πλια το χέρι,

π’ αγνάντευεν Aγαρηνό κι εγύρευε μαχαίρι·

χαρά δεν του ’ναι ο πόλεμος· τ’ απλώνω του διαβάτη

ψωμοζητώντας, κι έρχεται με δακρυσμένο μάτι·

κι όταν χορτάτα δυστυχιά τα μάτια μου ζαλεύουν,

10 αργά, κι ονείρατα σκληρά την ξαναζωντανεύουν,

και μέσα στ’ άγριο πέλαγο τ’ αστροπελέκι σκάει,

κι η θάλασσα να καταπιεί την κόρη αναζητάει,

ξυπνώ φρενίτης, κάθομαι, κι ο νους μου κινδυνεύει,

και βάνω την παλάμη μου, κι αμέσως γαληνεύει.―

15 Τα κύματα έσχιζα μ’ αυτό, τα μυριομυρωδάτα,

με δύναμη που δέν είχα μήτε στα πρώτα νιάτα,

μήτε όταν εκροτούσαμε, πετώντας τα θηκάρια,

μάχη στενή με τους πολλούς ολίγα παλληκάρια,

μήτε όταν τον μπομπο-Iσούφ και τσ’ άλλους δύο βαρούσα

20 σύρριζα στη Λαβύρινθο π’ αλαίμαργα πατούσα.

Στο πλέξιμο το δυνατό ο χτύπος της καρδιάς μου

(κι αυτό μου τ’ αύξαιν’,) έκρουζε στην πλεύρα της κυράς μου.

Aλλά το πλέξιμ’ άργουνε, και μου τ’ αποκοιμούσε,

ηχός, γλυκύτατος ηχός, οπού με προβοδούσε.

25 Δεν είναι κορασιάς φωνή στα δάση που φουντώνουν,

και βγαίνει τ’ άστρο του βραδιού και τα νερά θολώνουν,

και τον κρυφό της έρωτα της βρύσης τραγουδάει,
του δέντρου και του λουλουδιού που ανοίγει και λυγάει.

Δεν είν’ αηδόνι κρητικό που σέρνει τη λαλιά του

30 σε ψηλούς βράχους κι άγριους όπ’ έχει τη φωλιά του,

κι αντιβουΐζει ολονυχτίς από πολλή γλυκάδα

η θάλασσα πολύ μακριά, πολύ μακριά η πεδιάδα,

ώστε που πρόβαλε η Aυγή και έλιωσαν τ’ αστέρια,

κι ακούει κι αυτή και πέφτουν της τα ρόδα από τα χέρια.

35 Δεν είν’ φιαμπόλι το γλυκό οπού τ’ αγρίκαα μόνος

στον Ψηλορείτη όπου συχνά μ’ ετράβουνεν ο πόνος,

κι έβλεπα τ’ άστρο τ’ ουρανού μεσουρανίς να λάμπει

και του γελούσαν τα βουνά, τα πέλαγα κι οι κάμποι·

κι ετάραζε τα σπλάχνα μου ελευθεριάς ελπίδα

40 κι εφώναζα: «ω θεϊκιά κι όλη αίματα Πατρίδα»

κι άπλωνα κλαίοντας κατ’ αυτή τα χέρια με καμάρι·

καλή ’ν’ η μαύρη πέτρα της και το ξερό χορτάρι.

Λαλούμενο, πουλί, φωνή, δεν είναι να ταιριάζει,

ίσως δε σώζεται στη γη ήχος που να του μοιάζει·

45 δεν είναι λόγια· ήχος λεπτός . . . . . . .

δεν ήθελε τον ξαναπεί ο αντίλαλος κοντά του.

Aν είν’ δεν ήξερα κοντά, αν έρχονται από πέρα·

σαν του Mαϊού τες ευωδιές γιομίζαν τον αέρα,

γλυκύτατοι, ανεκδιήγητοι . . . . . . .

50 μόλις είν’ έτσι δυνατός ο Έρωτας και ο Xάρος.

M’ άδραχνεν όλη την ψυχή, και νά ’μπει δεν ημπόρει

ο ουρανός κι η θάλασσα, κι η ακρογιαλιά, κι η κόρη·

με άδραχνε, και μ’ έκανε συχνά ν’ αναζητήσω

τη σάρκα μου να χωριστώ για να τον ακλουθήσω.

55 Έπαψε τέλος κι άδειασεν η φύσις κι η ψυχή μου,

που εστέναξε κι εγιόμισεν οχ την καλή μου·

και τέλος φθάνω στο γιαλό την αρραβωνιασμένη,

την απιθώνω με χαρά, κι ήτανε πεθαμένη.

Για όσα παιδιά δεν έχουν το βιβλίο και θέλουν να κάνουν την άσκηση με τα 4 χρονικά επίπεδα, παραθέτουμε εδώ το απόσπασμα του βιβλίου (σελ. 287):

"Μέσα από την αφήγηση του κεντρικού επεισοδίου, ο ποιητής φροντίζει έντεχνα, με αφηγηματικές αναδρομές στο παρελθόν ( «αναλήψεις») και ανοίγματα στο μέλλον ( «προλήψεις»), να υφάνει ταυτόχρονα ολόκληρη την ιστορία του ήρωα, πριν και μετά το ναυάγιο […] Έτσι ο μύθος αναπτύσσεται παράλληλα σε τέσσερα χρονικά επίπεδα.
1) Το πρώτο καλύπτει το χρόνο του ναυαγίου και της θαυμαστής εμπειρίας.
2) Το δεύτερο την προϊστορία του ήρωα στην Κρήτη […]
3) Το τρίτο χρονικό επίπεδο είναι η ζωή του πρόσφυγα μετά το ναυάγιο και το χαμό της κόρης […]
4) Ένα τέταρτο επίπεδο συνιστά ο οραματισμός της έσχατης Κρίσης. "

( Ε. Καψωμένος")

Η άσκηση σας ζητάει

να κατατάξετε τους στίχους όλου του ποιήματος στα 4 χρονικά επίπεδα.

Καλή δουλειά!

Ιδανικές φωνές στο διαδίκτυο

Φέτος έχουμε τη χαρά να έχουμε … μπλογκική παρέα ιστολόγια από δύο εξαιρετικές συναδέλφους.

Και τι παρέα! Η Ευαγγελία Στάμου, με το Αρισμαρί , το ιστολόγιο που χρόνια κάνει τόσο ενδιαφέρουσες, χρήσιμες, ποιοτικές αναρτήσεις, εστιάζοντας σε εκπαιδευτικά και φιλολογικά θέματα, φέτος, απ’ όσο αντιλαμβανόμαστε, παίρνει το δρόμο (και) τής Λογοτεχνίας κατεύθυνσης προσφέροντας με ελκυστικό τρόπο σημαντικό υλικό.

Η Πολίνα Μοίρα, με το Φωτόδεντρο που ξεκίνησε το καλοκαίρι έχοντας κύριο άξονα το μάθημα της λογοτεχνίας κατεύθυνσης, έχει κάνει ήδη πάρα πολύ καλές αναρτήσεις, προσφέροντας διεισδυτικές αναλύσεις και πλούσια στοιχεία.
Φτιαγμένα και τα δύο με μεράκι και την απαραίτητη ανιδιοτελή διάθεση προσφοράς.
Τις διευθύνσεις τους τις έχουμε και στα links του ιστολογίου μας, στη δεξιά στήλη, στη «λίστα των ιστολογίων μου», αλλά τις δίνουμε και εδώ:

http://estamou.blogspot.com/ ( Αρισμαρί)
http://www.fotodendro.blogspot.com/ ( Φωτόδεντρο)

Συστήνονται, λοιπόν, και τα δύο, θερμά και ανεπιφύλακτα.

Επισκεφτείτε τα, για του λόγου το αληθές.

Εμείς, ευτυχείς για τη συμπόρευση

Λίτσα, Πολίνα, ένα μεγάλο ευχαριστώ και πολλή εκτίμηση

Α! Ξεχάσαμε το κουίζ μας:

α) Τι είναι το αρισμαρί; β) από πού έχει πάρει τον τίτλο του το ιστολόγιο "Φωτόδεντρο";

Η ύλη...σαν όνειρο

Φέτος ξεκινάμε γνωρίζοντας την εξεταστέα ύλη.
Μπορεί, βέβαια, στο σχολείο μας να μην έχουν έρθει ακόμα τα βιβλία,
δηλαδή να μην έχουμε από πού να διαβάσουμε,
αλλά ΤΙ να διαβάσουμε το ξέρουμε!
Δύσκολο πράγμα η τελειότης...

Λοιπόν, παιδιά, την "ανεβάζουμε " και εδώ την ύλη σας. Νάτη:

1. Διονύσιος Σολωμός, «Ο Κρητικός»

2. Γεώργιος Βιζυηνός, «Το αμάρτημα της μητρός μου»

3. Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, «Όνειρο στο κύμα»

4. Ποιήματα για την ποίηση

α. Κωνσταντίνος Π. Καβάφης, «Μελαγχολία του Ιάσωνος Κλεάνδρου ποιητού εν Κομμαγηνή 595 μ.Χ

β. Μαρία Πολυδούρη, «Μόνο γιατί με αγάπησες»

γ. Νίκος Εγγονόπουλος, «Ποίηση 1948»

δ. Μανόλης Αναγνωστάκης, «Στο Νίκο Ε… 1949»

ε. Γιώργης Παυλόπουλος, «Τα Αντικλείδια»

5. «Σελίδες του Γ. Ιωάννου»

α. «Μες στους προσφυγικούς συνοικισμούς»

β. «Στου Κεμάλ το σπίτι»

Μέχρι, λοιπόν, να μας στείλει το υπουργείο τα βιβλία,
και για να μπαίνουμε απαλάαα - απαλά στην ατμόσφαιρα
του Διον. Σολωμού,
ας ακούσουμε ένα τραγούδι πάνω σε ένα ποίημά του,
όπως το μελοποίησε το 1972 ο Μάνος Χατζιδάκις
κι όπως το τραγουδάει ο Δημ. Ψαριανός.

" Το όνειρο"

Να και το ποίημα.
Προσέξτε το λίγο παραπάνω,
γιατί σε λίγο καιρό θα το δούμε σαν
παράλληλο σε άλλο κείμενο της εξεταστέας ύλης.

Άκου έν' όνειρο ψυχή μου
και της ομορφιάς θεά.
Μου εφαινότουν οπώς ήμουν
μετ' εσένα μία νυχτιά.

Σ' ένα ωραίο περιβολάκι
περπατούσαμε μαζί.
Όλα ελάμπανε τ' αστέρια
και τα κοίταζες εσύ.

Εγώ στόλεα: Πέστε, αστέρια,
είν' κανέν' από τ' εσάς,
που να λάμπει από 'κει απάνου
σαν τα μάτια της κυράς;

Πέστε αν είδετε ποτέ σας
σ' άλλη τέτοια ωραία μαλλιά,
τέτοιο χέρι, τέτοιο πόδι,
τέτοια αγγελική θωριά;

Εσύ έκαμες ετότες
γέλιο τόσο αγγελικό,
που μου φάνηκε πως είδα
ανοιχτό τον ουρανό.

Και παράμερα σ' επήρα
εις σε μια τριανταφυλλιά
κι έπεσά σου αγάλι αγάλι
στην ολόλευκη αγκαλιά.

Κάθε φίλημα ψυχή μου
όπου μόδινες γλυκά,
εξεφύτρωνε άλλο ρόδο
απ' την τριανταφυλλιά.


Όλη νύχτα εξεφυτρώσαν,
ως απούλαμψεν η αυγή,
που μας ηύρε και τους δυό μας
με την όψη μας χλομή.

Τούτο είν' τ' όνειρο ψυχή μου.
Τώρα στέκεται εις εσέ,
να το κάμεις ν' αληθέψει
και να θυμηθείς για με.

Εντυπώσεις;

Καλό σας βράδυ.
Ραντεβού αύριο
και για τα δύο τμήματα

Avanti!

Ευτυχείς, που για μια ακόμα χρονιά είμαστε με τα βιβλία της λογοτεχνίας στα χέρια.
Σε 2-3 μέρες θα κάνουμε το πρώτο μάθημα στην τάξη.
Και το ιστολόγιο τούτο μια τάξη δίπλα στην τάξη, πάντα από κοντά, συμπληρώνοντας,
παραπέμποντας σε βιβλιογραφία, πηγές, κείμενα, τόπους διαδικτυακούς,
προτείνοντας ασκήσεις,
αναλύοντας,
συζητώντας,
εξετάζοντας παράλληλα κείμενα,
λύνοντας απορίες,
συμπληρώνοντας μαθήματα που η σχολική καθημερινότητα ακυρώνει,
φέρνοντάς μας όλους κοντά,
εμβαθύνοντας σε σημεία και
απλώνοντας την ανάλυση σε άλλα,
προσεγγίζοντας τα κείμενα μέσα κι από άλλες εκφράσεις τέχνης,
έτσι ώστε
εκτός από την απαραίτητη προετοιμασία για τις φετινές εξετάσεις

να χαιρόμαστε τη συνάντησή μας με την Τέχνη,

δηλαδή με την ανθρώπινη συγκίνηση, σκέψη και την έκφρασή της

– αυτή ας είναι η προίκα μας από το μάθημα.

Λεπτομέρειες για τον τρόπο που θα λειτουργούμε το ιστολόγιο της λογοτεχνίας θα τις πούμε στην τάξη.

Καλώς ήρθατε, λοιπόν, φετινά τριτάκια,

στην ηλεκτρονική τάξη

και με το καλό να τα πούμε μεθαύριο κι από κοντά.

Την καλύτερη χρονιά σε όλους σας


ΥΓ. Στα δύο προηγούμενα χρόνια λειτουργίας του ιστολογίου συμπορευτήκαμε, με διάφορους τρόπους, και με συμμαθητές αλλά και εξαιρετικούς δασκάλους από άλλα σχολεία. Σχόλια, μηνύματα, γράμματα, ανταλλαγή υλικού, συναντήσεις. Αφήνουμε την πόρτα της τάξης μας ανοιχτή κι η παρέα μας μεγαλώνει και γίνεται πολύ ενδιαφέρουσα.

Θα θέλαμε να το κρατήσουμε και φέτος αυτό. Και να αρχίσουμε, έτσι σαν διάλειμμα, να βγαίνουμε και πότε πότε «εκτός ύλης», μιλώντας γενικότερα για τη λογοτεχνία κι αυτά που μας αρέσουν.
Σχέδια, σκέψεις, υπάρχουν. Ας αφήσουμε, όμως, το χρόνο να δώσει αυτός τις απαντήσεις.

Η θάλασσα που μας χωρίζει και μας ενώνει.

Αύριο βγαίνουν τα αποτελέσματά σας

και ώρα και για μας να αποχαιρετηθούμε για το καλοκαίρι

και να ετοιμάζουμε σιγά σιγά την τάξη για τους επόμενους.
Μην ξεχνάτε τη συμφωνία για το καλοκαίρι:

Αν συναντηθούμε σε κάποια δροσερή παραλία ή σκιά,

ας είμαστε με ένα βιβλίο στο χέρι!

Ιδιαίτερες και συγκινημένες ευχές

για όλους τους εκτός φυσικής τάξης διαδικτυακούς φίλους,

μ’ αυτούς που αύριο δε θα συναντηθούμε στο σχολείο να τα πούμε από κοντά, φίλους που πορευτήκαμε κατά οποιονδήποτε τρόπο μαζί.

Μια αγκαλιά για όλους.

Χωρίς να το ηξεύρω, ήμην ευτυχής

Τι χαρά να συναντάς καινούριες αναγνώσεις έργων που, υποτίθεται, γνωρίζεις καλά. Τι χαρά τα γνώριμά σου να ντύνονται καινούρια φορέματα και να σε καλημερίζουν φρέσκα φρέσκα..

Στην Καθημερινή της Κυριακής ο Νίκος Ξυδάκης μάς προσφέρει ένα άρθρο όπου μας καλεί να δούμε με άλλη ματιά το διήγημα του Παπαδιαμάντη "Όνειρο στο κύμα", που διδάσκεται κάθε χρόνο στην κατεύθυνση. Σας το μεταφέρω, γνωρίζοντας πως θα μπορέσουν να το απολαύσουν όσοι θυμούνται το διήγημα, όπου ο ήρωας διανύει μια οδυνηρή διαδρομή απ' την αθωότητα στην ενοχή, από το αληθινό στο επίπλαστο.

" Χωρίς να το ηξεύρω, ήμην ευτυχής

Tου Nικου Γ. Ξυδακη

«Καθώς ο σκύλος, ο δεμένος με πολύ κοντόν σχοινίον εις την αυλήν του αυθέντου του, δεν ημπορεί να γαυγίζη ούτε να δαγκάση έξω από την ακτίνα και το τόξον τα οποία διαγράφει το κοντόν σχοινίον, παρομοίως κ’ εγώ δεν δύναμαι ούτε να είπω, ούτε να πράξω τίποτε περισσότερον παρ’ όσον μου επιτρέπει η στενή δικαιοδοσία, την οποίαν έχω εις το γραφείον του προϊσταμένου μου».
Περιγράφει τον εαυτό του αυτολοιδορούμενος ο παπαδιαμαντικός αφηγητής, στο «Ονειρο στο κύμα». Και περιγράφει την παρούσα κατάσταση πικράς αθυμίας του Ελληνος, έτσι δεμένου με κοντό σχοινί, ώστε αν τεντωθεί να κινδυνεύει να πνιγεί, να σχοινιασθή.

Οσες φορές διαβάζω το «Ονειρο στο κύμα», διακρίνω κάτι καινούργιο. Τούτη τη φορά, μέσα από την αυτολοιδορία του Παπαδιαμάντη διακρίνω τη σοφή αποδοχή του παρόντος: το παρόν ως ήπια διάψευση προσδοκιών, ως αναπόφευκτη προδοσία του παρελθόντος, το παρόν ως αναπόδραστη πτώση του φυσικού ανθρώπου, του «ωραίου εφήβου, του καστανόμαλλου βοσκού», και ως ανάδυση του μετέωρου μεσήλικου, του «περιωρισμένου και ανεπιτήδειου».
Ετσι ακούει τον σφυγμό της τώρα η γενιά της μεταπολίτευσης: νηματώδη, σιγαλό, σβησμένο· σαν υπόμνηση διαρκούς προδοσίας, σαν αφήγηση μετάλλαξης: «Ημην πτωχόν βοσκόπουλο εις τα όρη. Δεκαοκτώ ετών, και δεν ήξευρα ακόμη άλφα. Χωρίς να το ηξεύρω, ήμην ευτυχής. [...] Ημην ωραίος έφηβος, κ’ έβλεπα το πρωίμως στρυφνόν, ηλιοκαές πρόσωπόν μου να γυαλίζεται εις τα ρυάκια και τας βρύσεις...»

Ημην ο Δάφνις, ο Ορφέας... Και είμαι δεσμώτης, ηττημένος, υπόδουλος και άπραγος. Το ένα άκρο της αφήγησης μάς φέρνει αβίαστα στο άλλο. Ο αφηγητής δεν νοσταλγεί μόνο, περιγράφει εναργώς την προδιαγεγραμμένη πορεία, από την αθωότητα προς τη γνώση, από την ανεμελιά του ευγενούς άγριου προς την κατήφεια του αποξενωμένου μισθωτού. Ωστόσο, η αποδοχή της σκληρής μοίρας, ο αυτοοικτιρμός και ο αυτοσαρκασμός, δεν αποτρέπουν τον στεναγμό και τη λαχτάρα της αναπολήσεως: «Ω! ας ήμην ακόμη βοσκός εις τα όρη!..». Ο πυρήνας είναι πυρακτωμένα ρομαντικός, είναι η αιώνια επιστροφή στη νιότη, ο Παπαδιαμάντης δεν αποδέχεται την προσγείωση στον «περιωρισμένο και ανεπιτήδειο» βίο, αντηχεί τον αιώνιο έφηβο Ρεμπώ, τον παράφορο Μπωντλέρ, τον ειρωνευτή Φλωμπέρ, τον ανατόμο Μπαλζάκ.

Παρόμοια πτώση και παρόμοια άρνηση βιώνει τώρα η γενιά της Μεταπολίτευσης – όσοι τουλάχιστον μπορούν ακόμη να ανακαλέσουν τη νεανική αθωότητα και να την αισθανθούν. Ακόμη και τα χρόνια του ’70, ώς τις αρχές του ’80, η αθωότητα έμοιαζε με τα χρόνια του Παπαδιαμάντη. Τα νησιά, τα χωριά, οι επαρχιακές πόλεις είχαν δικούς τους ρυθμούς, χαρακτήρα. Η Αθήνα ήταν μια μεσογειακή πόλη, ράθυμη, με βραδύ βίο, φθηνή διαβίωση· δεν ήταν η σημερινή μητρόπολη των άκρων, των νεόπλουτων και των αποκλεισμένων, του εγκλήματος και της ασυμμετρίας, της φαντασμαγορίας.

Αλλαξαν οι άνθρωποι. Αλλάξαμε. Ξεχάσαμε το χωριό καταγωγής, κι όταν το θυμηθήκαμε είχε αλλάξει και μας πλήγωνε. Ξεχάσαμε τη γενέθλια γειτονιά, κι όταν επιστρέψαμε δεν την αναγνωρίζαμε. Ο τουρισμός κατέφαγε τα νησιά, οι επιδοτήσεις και η αστυφιλία σάρωσαν την επαρχία, οι καφετέριες και τα μπουζούκια κατακυρίευσαν τις πόλεις, οι ντοπιολαλιές σαρώθηκαν από τη lingua των τηλεοπτικών δελτίων και των σίριαλ, τα πρώην βοσκόπουλα μεταβλήθηκαν σε δικηγόρους «με δίπλωμα προλύτου», με δεύτερο Ι.Χ., με διαζύγιο και βάρη, φυλή νεόχλιδων με ξεπουλημένες γαίες και δανεικά, με εκσυγχρονισμένα λάιφ-στάιλ.

Γινήκαμε άλλοι. Απληστοι, λιμασμένοι πάντα, και όλο περισσότερο περιωρισμένοι, με όλο και πιο κοντόν σχοινίον εις την αυλή του αυθέντου, αόρατο σχοινί σε αυλή αόρατου αφέντη, υπερτοπικού και διάσπαρτου. Η απώλεια της δικής μας αθωότητας συντελέστηκε αόρατα, δεν την είδαμε, δεν την νιώσαμε καν σαν απώλεια· ίσως τη βιώσαμε κιόλας σαν κέρδος, σαν νίκη, ότι παραχώσαμε βαθιά μες στο τσιμέντο την αθωότητα του χώματος, αυτή τη μισητή σβουνιά της καταγωγής.

Γινήκαμε άλλοι. Αφεύκτως. Μα τη ζήσαμε ασυλλόγιστα αυτή τη μεταμόρφωση, χωρίς να τη στοχαστούμε, να τη ζυγίσουμε, να κρατήσουμε νήματα. Ωστε όταν τέλειωσε ο μετεωρισμός στην εικονική χλιδή, η πτώση ήρθε οδυνηρή, πάνω στο κάγκελο, μες στον κουβά – του χρηματιστηρίου, των δανεικών, των υπερτροφικών προσδοκιών, της ματαίωσης.
Γινόμαστε άλλοι. Σχοινιασθήκαμε. Ας νοσταλγήσουμε τον φυσικό άνθρωπο, μήπως τον ξαναβρούμε στα πρόσωπα των παιδιών μας («ωραίος έφηβος, καστανόμαλλος...») Είτα, θα προσφύγουμε στην παρηγορητική ανάγνωση του «Ξεπεσμένου δερβίση». "

( Πόσες προεκτάσεις στα κείμενα,

που δε θα χαρούμε στην προετοιμασία για τις εξετάσεις;)

Σημείωμα για έναν πολυαγαπημένο φίλο

(Επιτρέψτε σ’ αυτό το μπλογκ κάπου κάπου να ξεφεύγει από τα στενά όρια της ύλης των εξετάσεων. Αγαπάει περισσότερο τη λογοτεχνία από τις εξετάσεις)

Πριν δυο μέρες πέθανε ο πολυαγαπημένος πορτογάλος συγγραφέας

Josè Saramago

Με τον Ζ. Σαραμάγκου γνωριστήκαμε το 1998, όταν πήρε το Νobel.

Μου τον σύστησε με τον καλύτερο τρόπο η εμπνευσμένη μεταφράστριά του,

Αθηνά Ψυλλιά,

στο «Περί τυφλότητας».

Ήταν από εκείνες τις γνωριμίες που σε συνεπαίρνουν από την αρχή.

«Έλα να σου γνωρίσω τους ήρωές μου», μου είπε, «μπορούμε να παίξουμε όλοι μαζί».
Τους κινούσε όλους κατά τα κέφια του, συνομιλούσε μαζί τους και μαζί μου,

καμιά φορά έκανε να ανακατευτεί και στην εξέλιξη της υπόθεσης.

Δεν αργούσα καθόλου μα καθόλου να μπω στο συναρπαστικό παιχνίδι που μου έθετε.

Ο αφηγητής στα έργα του Σαραμάγκου δεν είναι ο τυπικός παντογνώστης αφηγητής. Νομίζω πως η θεωρία της λογοτεχνίας πρέπει να επινοήσει κάποιον καινούργιο τύπο αφηγητή, για να καλύψει αυτόν του Ζοζέ Σαραμάγκου.

Θεός και ταυτόχρονα πλάσμα ανήμπορο, γεμάτο απορίες,

δυνατός και αδύναμος να επηρεάζει ήρωες και δράση,

φορές φορώντας τη μάσκα του ίδιου του συγγραφέα και φορές προδίνοντάς τον, παιχνιδιάρης πάντα και σκωπτικός, ευφάνταστος, στοχαστικός και θυμόσοφος,

άριστος συζητητής, δε διστάζει να σου κάνει ερωτήσεις, να προτείνει

και περιμένει κι από σένα προτάσεις, εμφανίζεται και εξαφανίζεται,

άλλοτε στο φως και στο προσκήνιο

κι άλλοτε αφημένος στη γοητεία που του ασκούν οι ίδιοι οι ήρωές του…

Ένα ατελείωτο παιχνίδι η ανάγνωση, ένα παιχνίδι που ασκεί ακατανίκητα την έλξη του πάνω σου. Μια ατέρμονη συζήτηση με έναν πνευματώδη άνθρωπο, αντισυμβατικό, ευφάνταστο, τοποθετημένο πάντα σε ένα ελκυστικό σκηνικό που ξαφνιάζει

και που σε καλεί να πάρεις θέση, ή, τουλάχιστον, να απολαύσεις την κουβέντα.

Το πιο αγαπημένο του παιχνίδι, αυτό που γρήγορα έγινε και δικό μου αγαπημένο,

είναι αυτό με τα απροσδόκητα ερωτήματα.

Ή καλύτερα, με τις απροσδόκητες υποθέσεις:
«Τι θα συμβεί αν κάποια ωραία μέρα ενσκήψει επιδημία τύφλωσης; Τι θα συμβεί σε έναν κόσμο που οι άνθρωποι θα χάσουν την όρασή τους;» ( «Περί τυφλότητας»)
ή
«Τι θα συμβεί αν στις εκλογές αναδειχθεί με τεράστια διαφορά πρώτη δύναμη το λευκό;» ( «Περί φωτίσεως»)
ή
«Τι θα συμβεί αν αποσχιστεί η Ιβηρική χερσόνησος από τη γηραιά ήπειρο και αρχίσει,

σα μια σχεδία, και απομακρύνεται απ’ αυτή;» ( «Η πέτρινη σχεδία»)

ή
« Τι θα συμβεί αν κάποιος άνθρωπος αντιληφθεί ότι στην πόλη του

κυκλοφορεί ένα…αντίγραφό του;» ( «Ο άνθρωπος αντίγραφο»)

Η ανάπτυξη των απαντήσεων, βέβαια, αποκτάει σάρκα και οστά, πρόσωπα, ήρωες, συναισθήματα, σχέσεις. Κι όλα αυτά λουσμένα στο φως του παντοδύναμου αφηγητή που λέγαμε, ο οποίος, άλλοτε σα σκανταλιάρικο παιδί κι άλλοτε σαν ενήλικας στοχαστής «συνομιλεί»με τους πάντες και τα πάντα.

Αυτός ο τύπος του αφηγητή ήταν, πιστεύω, η αιτία που γίναμε φίλοι με το συγγραφέα. Όπως είπαμε, τις περισσότερες φορές δε διστάζει να σε κάνει να αισθάνεσαι πως «τώρα μιλάς μαζί μου, ο αφηγητής, η ιστορία και τα πρόσωπα είναι το παιχνίδι μας, είναι το επιτραπέζιο υλικό για τη συζήτηση που σου προτείνω να κάνουμε, μην τους δίνεις, λοιπόν, τόση σημασία, απόλαυσε την κουβέντα μας»

Άλλωστε, οι πληροφορίες που έφταναν για τον ίδιο το συγγραφέα ασκούσαν κι αυτές

τη γοητεία και την έλξη τους. Δεν πορεύτηκε μέσα από τα συνήθη κανάλια των εγκύκλιων σπουδών. Δεν πήγε στο Πανεπιστήμιο.

Έγραψε ένα έργο νωρίς και μετά πέρασαν είκοσι χρόνια για να εκδώσει.

Έκανε ένα σωρό άλλες δουλειές. Παίρνει το Νόμπελ στα 75 του κι από τότε,

αντί να αναπαυτεί στις δάφνες του, γίνεται παραγωγικός όσο ποτέ.

Τα έργα που γράφει στην ένατη δεκαετία της ζωής του σφύζουν από ζωή, από φλόγα. Στα 85 του χρόνια διατηρεί μπλογκ, απ’ όπου παρακολουθεί τις κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις, τις οποίες μαχητικά κριτικάρει.

Μεγάλο μέρος της ζωής του και μέχρι την τελευταία του μέρα βιώνει ένα είδος αυτοεξορίας στο ισπανικό νησί Λανθαρότε, ουσιαστικά αποδιοπομπαίος από την καθολική εκλησία στην οποία ασκεί αμείλικτη κριτική.

Πόσο γεμάτα μπορεί κάποιος να φτάνει στο τέλος του ταξιδιού της ζωής του, έχοντας στο πλευρό τους αγαπημένους του και κληροδοτώντας τόση και τέτοια πνευματική ύλη, έχοντας ζήσει ο ίδιος με αξιοπρέπεια κι έχοντας μοχθήσει στο έργο του

να κρατήσει την ελπίδα των ανθρώπων ζωντανή,

τη στιγμή που ίσως κι ο ίδιος να την είχε χάσει;

Με τον τρόπο που γίναμε φίλοι με το Ζοζέ Σαραμάγκου και στεριώσαμε με τα χρόνια τη φιλία μας, με τον ίδιο ακριβώς θα συνεχίσουμε να είμαστε.

Οι άφθονες ιστορίες του προσφέρουν στους δυο μας ένα κοινό τοπίο συνεύρεσης.

Έναν κόσμο συν-ύπαρξης.
Ευτυχής όποιος τον συναντήσει.

ΥΛΗ, ΥΛΗ (λαμά σαβαχθανί...)*

Μια που έχουμε τη δυνατότητα να βγαίνουμε στην πολυκοσμία/ερημιά (διαλέξτε) του διαδικτύου και να γαβγίζουμε τον πόνο μας,

μήπως και μας ακούσει κανένα ευαίσθητο αυτί και συγκινηθεί

και μήπως και συγκινηθεί και αποφασίσει

και μήπως και αποφασίσει και πράξει…
και, επίσης, μια και πρώτα ο μαθητής…

…ας αναρωτηθούμε:

Πόσο δύσκολο είναι να ανακοινώσει το Υπουργείο

την εξεταστέα ύλη του μαθήματος της λογοτεχνίας

για τις πανελλαδικές του 2010-2011 πριν τον Οκτώβρη;

[πέρυσι την ανακοίνωσε αρχές Οκτώβρη!!]

Με δεδομένο ότι κάθε χρόνο η ύλη αλλάζει
και με δεδομένο ότι δεν αρχίζουν να προετοιμάζονται οι υποψήφιοι από τον Οκτώβρη,
αλλά και με δεδομένο ότι και οι έρμοι καθηγητές θα μπορούσαν, αν ήξεραν την ύλη, το καλοκαίρι να έκαναν τον προγραμματισμό τους πληρέστερα κι αποτελεσματικότερα,
με δεδομένο, επίσης, ότι δεν απαιτείται καμία απολύτως προϋπόθεση για να ορισθεί η ύλη,
με δεδομένο, τέλος, ότι πριν κάποια χρονάκια το είχε καταφέρει και το είχε πετύχει αυτό το Υπουργείο…

...τότε;; Γιατί;

Μας ακούει κανείς;

* «Ηλί, ηλί, λαμά σαβαχθανί», δηλαδή, σε ελεύθερη μετάφραση: «Θεέ μου, γιατί με εγκατέλειψες;». Αν και, προτού αισθανθούμε εγκατελειμμένοι και απελπιστούμε, ας το δούμε λίγο πιο αισιόδοξα και πιο μουσικά: Jaques Brel: « Ne me quitte pas » (=Μη μ’ εγκαταλείπεις) Παλιό αλλά κλασικό.

Για τους γαλλομαθείς εδώ είναι και οι στίχοι:

Ne me quitte pas
Il faut oublier
Tout peut s'oublier
Qui s'enfuit deja
Oublier le temps
Des malentendus
Et le temps perdu
A savoir comment
Oublier ces heures
Qui tuaient parfois
A coups de pourquoi
Le coeur du bonheur
Ne me quitte pas

Moi je t'offrirai
Des perles de pluie
Venues de pays
Ou il ne pleut pas
Je creuserai la terre
Jusqu'apres ma mort
Pour couvrir ton corps
D'or et de lumiere
Je ferai un domaine
ou l'amour sera roi
Ou l'amour sera loi
Ou tu seras reine
Ne me quitte pas.

Ne me quitte pas
Je t'inventerai
Des mots insenses
Que tu comprendras
Je te parlerai
De ces amants la
Qui ont vu deux fois
Leurs coeurs s'embraser
Je te raconterai
L'histoire de ce roi
Mort de n'avoir pas
Pu te rencontrer
Ne me quitte pas

On a vu souvent
Rejaillir le feu
De l'ancien volcan
Qu'on croyait trop vieux
Il est parait-il
Des terres brϋles
Donnant plus de ble
Qu'un meilleur avril
Et quand vient le soir
Pour qu'un ciel flamboie
Le rouge et le noir
Ne s'epousent-ils pas
Ne me quitte pas

Ne me quitte pas
Je ne vais plus pleurer
Je ne vais plus parler
Je me cacherai la
a te regarder
Danser et sourire
Et a t'ecouter
Chanter et puis rire
Laisse-moi devenir
L'ombre de ton ombre
L'ombre de ta main
L'ombre de ton chien
Ne me quitte pas

Διαμάντια

Αυτές τις μέρες «συνομιλούμε» με τα γραπτά σας. Μέσα στην κούραση, την άχαρη δουλειά της βαθμολόγησης, τη μονοτονία των εντυπώσεων και των συμπερασμάτων, έρχονται στιγμές που εκεί, στις γραμμές των τετραδίων σας, σαλεύει ζωή.

Από κάποιες χαραμάδες του απρόσωπου τρυπώνουν ίχνη ευαισθησίας και γραφής προσωπικής. Τυχεροί είμαστε, σκέφτομαι, οι βαθμολογητές, που συναντιόμαστε με τα διαμάντια σας. Μάτια να έχουμε..

Ένα μικρό δείγμα σκέψεών σας για την προσφυγιά απόψε και σε επόμενη ανάρτηση άλλο για τις πόλεις και τη ζωή σ’ αυτές.

* Μπορεί να υπάρχουν πρόσφυγες έλληνες ή τούρκοι, χριστιανοί ή μουσουλμάνοι, όμως μία είναι η ανθρωπιά, μία η προσφυγιά, μία η νοσταλγία. Για όλους.

* Στεκόταν στο κατώφλι, γιατί αυτό το σημείο ήταν η σταγόνα που έπεφτε στη θάλασσα της μνήμης της και την έκανε να ανακαλεί τα χαρακτηριστικά της τότε εποχής.




* Φαίνεται πως πέρα από τις όποιες διαφορές και αντιπαραθέσεις ανάμεσα στα έθνη, ο πόνος της προσφυγιάς και της επ’ άπειρον εγκατάλειψης του τόπου που μέχρι τότε θεωρούσαν ως πατρίδα ενώνει τους λαούς και βάζει τις αντιθέσεις που παρατηρούνται σε πολιτικό επίπεδο στο περιθώριο. Ο αβάσταχτος πόνος και η θλίψη, το γκρέμισμα των ονείρων που συνοδεύουν κάθε πρόσφυγα δε γνωρίζει έθνη και συμφέροντα. Η απώλεια της πατρογονικής γης στοιχίζει το ίδιο σε όλους τους ανθρώπους ανεξαρτήτως χρώματος, έθνους, φυλής και θρησκείας.

* Ο χώρος που γεννιόμαστε και μεγαλώνουμε, που διαμορφώνουμε τις πρώτες μνήμες της ζωής μας είναι κατά κάποιον τρόπο η μικρή μας πατρίδα.

* Το προσφυγικό ζήτημα είναι διαχρονικό, διακρατικό, αποστασιοποιημένο από τις έχθρες των κρατών.

Η Αλεξάνδρεια του Καβάφη στον Κεραμεικό

( φωτ. από maarav.org.il)

Την Παρασκευή τελειώνουν για τους περισσότερους οι πανελλαδικές. ( Απίστευτο,ε;)

Τι λέτε, δεν αρχίζουμε την αποτοξίνωση;

Μια βόλτα στον Κεραμεικό είναι πάντα μια καλή ιδέα.

Κάπου εκεί, στο μουσείο ισλαμικής τέχνης,

απλώνεται η Αλεξάνδρεια του Καβάφη.

Σε υδατογραφίες της Anna Boghiguian ( Κάιρο, 1946).

H Anna Boghiguian

(φωτ. από angeliwandtheistanbul.blogspot.com)

Η οποία μας ταξιδεύει και με τα λόγια της στην Αλεξάνδρεια και στον αλεξανδρινό:

« H Αλεξάνδρεια είναι από τη φύση της μια παράξενη πόλη, μια πόλη -λιμάνι στην Αίγυπτο που όμως διαφέρει από τις άλλες αιγυπτιακές πόλεις σε ιδιοσυγκρασία και ιστορία. Βυθισμένη στους μύθους του παρελθόντος, ένας αντικατοπτρισμός και μια σκιά από περασμένες δόξες και πολιτισμούς, μόνο διαισθητικά γίνεται αντιληπτή ανάμεσα στη σκόνη και τους ήχους του αέρα. Το χειμώνα η πόλη παύει να είναι παραθεριστικό κέντρο και παίρνει τη συνηθισμένη της μορφή του λιμανιού.

Κάποτε σταυροδρόμι διαφορετικών πολιτισμών, κάποτε κατοικημένη από διάφορες εθνικότητες, Έλληνες, Ιταλοί, Ισπανοί, Εβραίοι, Αρμένιοι και Άραβες που συγχρωτίζονταν και συμβίωναν χωρίς εθνικούς περιορισμούς, όπως τον καιρό των Πτολεμαίων... Ο Durrell έγραψε το Αλεξανδρινό Κουαρτέτο και αποθανάτισε για πάντα την πόλη. Ο Forster πριν από αυτόν έγραψε για τον Καβάφη και την Αλεξάνδρεια απευθυνόμενος στο αγγλόφωνο κοινό. Ο Καβάφης με τα ποιήματά του αποκαλύπτει την ιστορία της πόλης στον κόσμο....

Δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τον Καβάφη να κινείται γοργά με τον αέρα της πόλης ανάμεσα στα διάφορα καφενεία και μπαρ της γειτονιάς του, ή να πηγαίνει στη δουλειά του, στην Εταιρία Ύδρευσης και Άρδευσης, να ανεβαίνει με το ασανσέρ στον 4ο όροφο, όπου βρισκόταν το γραφείο του, και να κάθεται στη θέση του με θέα την Corniche και τη Μεσόγειο, επαναλαμβάνοντας τα ποιήματά του σαν στο θέατρο, και δημιουργώντας ο ίδιος, σαν ηθοποιός, ένα θέατρο μέσα στο θέατρο...

Στο διαμέρισμά του στοιβάζονταν αντικείμενα και, όπως έχω διαβάσει, άλλα ήταν πολύτιμα και όμορφα και άλλα δεν είχαν αισθητική αξία παρά μόνο τη σκόνη που τα σκέπαζε. Ξεχασμένα στο χώρο, υπήρχαν αρμονικά, όπως η ποίηση του...

Τα πολλά βάζα που είχε ίσως να ήταν γεμάτα με λουλούδια και καθώς δεν ήθελε τον ηλεκτρισμό και χρησιμοποιούσε γκάζι για φωτισμό, ο χώρος πρέπει να είχε μια θερμή ακτινοβολία από τα κεριά που σκίαζαν το χώρο με μαλακές σκιές, όπως οι σκιές του παρελθόντος για τις οποίες γράφει στα ποιήματά του, όταν περιγράφει το απαλό και αισθαντικό φως των κεριών...

(φωτ. από weekly.ahram.org.eg)

Τον φαντάζομαι να κατεβαίνει την οδό Ατταρίν ...το δρόμο των μπαχαρικών. Περνούσε μπροστά από πολλά παλαιοπωλεία, μαγαζιά με μυρωδικά και μπαχαρικά. Όλα τα εισαγόμενα αγαθά από διάφορες χώρες ήταν εκεί εκτεθειμένα. Έφτανε στο λιμάνι για να υποδεχτεί τους ναύτες. Πήγαινε στα καφενεία και όπως ένας Έλληνας φιλόσοφος δίδασκε στους νέους ποιητές της πόλης την ιστορία, την ποίηση και βέβαια τη ζωή...Αγαπούσε το κρασί του και τα κομμένα στη μέση τσιγάρα του.

Ήταν ο τέλειος Έλληνας, ένας εραστής της γλώσσας του... Το μέτρο του ήταν αυτό του βαλς, του ταγκό ή της λαϊκής μουσικής. Θα προσέθετα και της κλασσικής ελληνικής μουσικής παρόλο που δεν έχω γνώση παρά μόνο διαίσθηση. Όπως με τον Tagore και τον Shawki, η μουσική υπήρξε μια αναγκαιότητα των ποιημάτων, αν και τα ποιήματα του Καβάφη δεν τραγουδήθηκαν...

Ο Καβάφης ήταν το κλειδί μου για να ανοίξω την πόλη, την ιστορία της Αλεξάνδρειας καθώς και της μυθικής, φαντασιακής πόλης. Ο ίδιος ακολουθεί τις κατακτήσεις του Αλέξανδρου του Μεγάλου και πηγαίνει στην Ινδία, στην κατασκευή των μαντάλα, και αποκηρύσσει τα αμαρτήματα του στο Γάγγη.»

(φωτ. από sarfarkhan.com)

Βλέπετε; Πολύς Καβάφης, πολλή Αλεξάνδρεια.
Η έκθεση θα μας περιμένει μέχρι το Σεπτέμβρη.
Καμία βιασύνη. Είναι εκεί, στο Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης
Αγίων Ασωμάτων 22 & Διπύλου 12,
Αθήνα (Κεραμεικός), Τηλ: +30-210-3251311-2, http://www.benaki.gr/collections/islamic/gr/

Όποιοι από σας θέλουν να πάμε μαζί, πολύ ευχαρίστως. Μέχρι να τελειώσουν οι εξετάσεις σας, θα βρούμε χρόνο να το κανονίσουμε. Αρκεί μετά να πάμε για...παγωτό γρανίτα!

Μέχρι τότε καλά διαβάσματα,
επιτυχίες στα εναπομείναντα
και...καλά τελειώματα!