Εγώ βαρκούλα μοναχή, βαρκούλ' αποδαρμένη, μέσα σε πέλαγο ανοιχτό, σε θάλασσ' αφρισμένη...

η σημερινή ανάρτηση είναι αφιερωμένη στη Στέλλα

(Έτσι όπως πάμε, θα κατηγορηθούμε για

παπαδιαμαντική μονομανία,

αλλά, πιστέψτε το, είναι συμπτωματικό.)

Είναι καιρός που η Στέλλα μάς είχε στείλει

το «σκοτεινό τρυγόνι», του Παπαδιαμάντη,

για να το ακούσουμε μελοποιημένο όπως είναι στο ομώνυμο CD

των Νίκου Μαστοράκη, Κώστα Πανταζή, Μανόλη Λιαπάκη,

οι οποίοι έβαλαν μουσική σε 12 ποιήματα του σκιαθίτη συγγραφέα

για τις ανάγκες της θεατρικής διασκευής

του έργου «Φόνισσα», που παρουσιάστηκε το 2003.

Στο CD συμμετέχουν ο Σωκράτης Μάλαμας, ο Ψαραντώνης,

η Νίκη Τσαΐρέλη, η Λιζέτα Καλημέρη,

η Μαρία Κώττη (τραγουδίστρια των Χαΐνηδων),

η Νίκη Ξυλούρη, ο Χαρίλαος Παπαδάκης και ο Μανόλης Λιαπάκης.

Το ποίημα αυτό ο Παπαδιαμάντης το είχε γράψει

για τη μητέρα του, όταν ήταν 23 χρονών και είναι

από τις πρώτες του γνωστές λογοτεχνικές καταθέσεις.
Παρατηρεί κανείς ότι εμείς, οι…εθισμένοι υποψήφιοι των πανελλαδικών,

μπορούμε να το δούμε ως παράλληλο κείμενο

του Αμαρτήματος της μητρός μου, του Βιζυηνού,

και ν’ αρχίσουμε να ανακαλύπτουμε ομοιότητες και διαφορές.
Φαντάζομαι, όμως, ότι η πρόθεση της Στέλλας ήταν μόνο

να μας χαρίσει μερικές ωραίες στιγμές και ίσως

να μας θυμίσει πόσο όμορφα ταξιδεύουν τα κείμενα στο χρόνο

μέσα από τις μουσικές και τις καρδιές μας.

ΤΟ ΣΚΟΤΕΙΝΟ ΤΡΥΓΟΝΙ
"Μάννα μου, εγώ 'μαι τ' άμοιρο, το σκοτεινό τρυγόνι

οπού το δέρνει ο άνεμος, βροχή που το πληγώνει.

Το δόλιο! όπου κι αν στραφεί κι απ' όπου κι αν περάσει,

δε βρίσκει πέτρα να σταθεί, κλωνάρι να πλαγιάσει.

Εγώ βαρκούλα μοναχή, βαρκούλ' αποδαρμένη

μέσα σε πέλαγο ανοιχτό, σε θάλασσ' αφρισμένη,

παλαίβω με τα κύματα χωρίς πανί, τιμόνι

κι άλλη δεν έχω άγκυρα πλην την ευχή σου μόνη.

Στην αγκαλιά σου τη γλυκιά, μανούλα μου, ν' αράξω

μες στο βαθύ το πέλαγο αυτό πριχού βουλιάξω.

Μανούλα μου, ήθελα να πάω, να φύγω, να μισέψω

του ριζικού μου από μακριά τη θύρα ν' αγναντέψω.

Στο θλιβερό βασίλειο της Μοίρας να πατήσω

κι εκεί να βρω τη μοίρα μου και να την ερωτήσω.

Να της ειπώ: είναι πολλά, σκληρά τα βασανά μου,

ωσάν το δίχτυ που σφαλνά θάλασσα, φύκια κι άμμο

είναι κι η τύχη μου σκληρή, σαν την ψυχή τη μαύρη

π' αρνήθηκε την Παναγιά κι οπώλεος δεν θαύρει.

Κι εκείνη μ΄αποκρίθηκε κι εκείνη απελογήθη:

"Ήτον ανήλιαστη, άτυχε, η μέρα που γεννήθης

άλλοι επήραν τον ανθό και συ τη ρίζα πήρες

όντας σε έπλασ' ο Θεός δεν είχε άλλες μοίρες".

Στέλλα, σ' ευχαριστούμεε!

Ένα δωράκι και μια πρόσκληση

Μια πρόσκληση και ένα δωράκι σήμερα
Μας τα στέλνει η καλή συνάδελφος

Λία Σωτηρίου

από το 2ο Λύκειο Ηλιούπολης.

Η πρόσκληση έρχεται για μας και για το 5ο Λύκειο του Βύρωνα,

το Λύκειο της Πολίνας Μοίρα, και είναι για να βρεθούμε όλοι μαζί

στην παράσταση του έργου Γ. Βιζυηνού

«Το αμάρτημα της μητρός μου»,

την Κυριακή στις 12 Δεκεμβρίου.

Λίγες πληροφορίες για την παράσταση κι από ‘δω

και τα υπόλοιπα θα τα πούμε από κοντά, στις τάξεις.

Γράφει, λοιπόν, το δελτίο τύπου:
"Το αμάρτημα της μητρός μου" του Γεωργίου Μ. Βιζυηνού ξεκινάει ανανεωμένο

τις παραστάσεις του από 15 Οκτωβρίου 2010 στο Θέατρο Βαφείο-Λάκης Καραλής,

σε παραγωγή της θεατρικής εταιρείας ΩΔΗ. Στο κορυφαίο διήγημά του

ο Γεώργιος Βιζυηνός αυτοσυστήνεται με τρόπο μοναδικό και οι ερμηνείες του

Ηλία Λογοθέτη στο ρόλο του Συγγραφέα,

της Μαρίας Ζαχαρή στο ρόλο της Μητρός

με την ανανεωμένη σκηνοθετική ματιά,

προτείνουν μια συγκλονιστική θεατρική αφήγηση

του αριστουργήματος του μεγάλου συγγραφέα.

Το αυτοβιογραφικό διήγημα του Γεωργίου Βιζυηνού Το Αμάρτημα της Μητρός μου δραματοποιείται χωρίς καμία απολύτως αλλαγή στη γλώσσα

ή περικοπή του κειμένου. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα τραγούδια που ακούγονται

είναι ποιήματα του Γεωργίου Βιζυηνού που μελοποιήθηκαν ειδικά για την παράσταση αυτή και συνοδεύονται ζωντανά από τον μουσικό Νίκο Ψαριανό.

ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Ηλίας Λογοθέτης .ΠΑΙΖΟΥΝ: Ηλίας Λογοθέτης, Μαρία Ζαχαρή, Ελένη Υφαντή, Σάββας Σουρμελίδης και ο μουσικός Νίκος Ψαριανός. ΣΚΗΝΟΓΡΑΦΙΑ: Μαρία Ζαχαρή, ΜΟΥΣΙΚΗ: Μιχάλης Γληνιαδάκης, ΦΩΤΙΣΜΟΙ: Γιώργος Πουλίδης. ΘΕΑΤΡΟ ΒΑΦΕΙΟ - ΛΑΚΗΣ ΚΑΡΑΛΗΣ Αγίου Όρους 16 και Κων/πόλεως 115 Βοτανικός (Στάση Μετρό Κεραμεικός) τηλ. 210/6510973 ,210/3425637. Τιμή εισιτ. Για τους μαθητές 10 ευρώ.

Φυσικά, έχουμε ήδη δεχτεί!!

Λία, ευχαριστούμε πολύ!

Το δωράκι είναι ένα όμορφο τραγούδι των Η.Κατσούλη – Ο Περίδη

καιμιλάει για κάποιον που γρήγορα θα αναγνωρίσετε.

Με γλυκύτητα και τρυφερότητα.

Ακούστε το, διαβάστε το και, έτσι, σαν παιχνίδι, βρείτε τα στοιχεία

από το τραγούδι που σας είναι γνώριμα.

Όλοι οι τρελοί, τρελοί δεν είναι

Στίχοι: Κατσούλης Ηλίας

Μουσική: Περίδης Ορφέας

Απ` τη Θράκη φτωχό ραφτάκι

στην Πόλη βρέθηκε

και κει στην Κύπρο γλυκό ψαλτάκι

μαυροφορέθηκε.

Σαν αεράκι πάνω στο χέρι του

της μάνας του η ευχή

βασιλοπούλα να`ναι το ταίρι του

με ταπεινή ψυχή.

Ανέμους είχε μες στο μυαλό του

όπου πορεύτηκε

πήρε απ`το χέρι τον άγγελό του

και ξενιτεύτηκε.

Μιλάει η μάνα προς την εικόνα του

στα μάτια τα χλωμά

χρυσό να στείλει τον αρραβώνα του

σε ένα μαχραμά.

Από τα ξένα για την Αθήνα

καρδιά φτερούγισε

μαύρο αηδόνι τα χρόνια εκείνα

πικρά τραγούδησε.

Ποιαν αγαπούσες, πες μας Γιωργάκη μου

και πόνεσες πολύ

τρελοί δεν είναι, παλικαράκι μου,

αχ,όλοι οι τρελοί


Σας άρεσε;

Βρήκατε πολλά στοιχεία που τα αναγνωρίζετε;

Καλή εβδομάδα

και…να θυμόμαστε το ραντεβού της 12ης Δεκεμβρίου :-)

Μελωδικά παράλληλα (Αναπλήρωση 4)

Ο Νίκος Ξυδάκης

Ας ελπίσουμε ότι η σημερινή αναπλήρωση θα είναι κάπως πιο ευχάριστη,

αφού τα παράλληλα κείμενα – δυο ποιήματα του Γεωργίου Βιζυηνού - θα τα ακούσουμε μελοποιημένα από την αισθαντική μουσική του συνήθους υπόπτου

και…ευεργέτη του ιστολογίου μας Νίκου Ξυδάκη.
Η ερώτηση που έχετε να απαντήσετε είναι: " Ποια από τα στοιχεία που υπάρχουν στα ποιήματα σας είναι γνωστά από το διήγημα " Το αμάρτημα της μητρός μου";

Λοιπόν, να τα και καλή ακρόαση:

1) Γεωργίου Βιζυηνού Επί του τάφου του πατρός μου
(παραλείπονται τρεις στροφές)

Ξύπνα, πατέρα! χαραυγὴ

τὸν οὐρανὸ χρυσώνει,

κι᾿ ὅλη ξυπνᾶ ἡ μαύρη γῆ.

Ξύπνα καὶ σὺ μὲ τὴν Αὐγή, ν᾿ ἀκούσουμε τ᾿ ἀηδόνι.

Μὲ τὴ μητέρα μία ψυχή,

σὲ κάθε τέτοιαν ὥρα

πετούσατε στὴν προσευχή.

Τὸ σήμαντρό μας ἀντηχεῖ. Γιατί κοιμᾶσαι τώρα;

Εἶναι τὸ ὄνειρο μακρὸ

ποὺ βλέπεις αὐτοῦ πέρα;

Κοιμήθηκες, κι᾿ ἤμουν μικρό,

κι᾿ ὡς νὰ τελείωση τὸ πικρό, ἐτράνεψα, πατέρα!

Θυμᾶσαι; Μ᾿ ἔκλεψες φιλὶ

μιὰ ᾿μέρα παιχνιδιάρη,

καὶ μ᾿ εἴπες - Ἀφτερο πουλί,

χρειάζεσαι καιρὸ πολὺ νὰ γένης παλλικάρι. -

Ἦρθ᾿ ὁ καιρός. Νἆμαι τρανό!

Διέ με, καλὲ πατέρα,

Σοῦ ᾿τράνεψα· μά... ὀρφανό!

Στὸ δρόμο, πού συχνὰ περνῶ, μὲ εἴπανε μιὰ ᾿μέρα.

Περνᾶ τὸ δόλιο τ᾿ ὀρφανό!

Δὲ γνώρισε πατέρα!

Τὸν ἔχασε τριῶ χρονῶ!-

Μοιάζει σὰν ἔρημο πτηνό! - Ἂς τὸ χαρῆ ἡ μητέρα!

Πές μου, πατέρα, τὴν αὐγή,

πού καίει τὸ λιβάνι

ἡ μάνα καὶ μoiρολογεῖ,

Ἡ μυρωδιὰ περνᾶ τὴ γῆ; ᾿Μπορεῖ νὰ σὲ ζεστάνη;

Τὸ βράδυ πώρχομαι γοργὸ

κι᾿ ἀνάφτω τὸ κανδύλι

τὸ ξέρεις ποὺ τ᾿ ἀνάφτω ᾿γώ;

Ξύπνα, πατέρα! θὰ καγῶ, σὰ λυχναριοῦ φυτήλι!

Μὲ ᾿φώναζες νὰ κοιμηθῶ

στὸ σπλαχνικὸ πλευρό σου.

- Ἔλα, μικρό, νὰ ζεσταθῶ. -

Κι᾿ ἐγὼ πετοῦσα νὰ χωθῶ στὸν κόρφο τὸ γλυκό σου.

Τώρα, πατέρα, στὴν πικρὴ

τὴ γῆ τὴ χιονισμένη,

στὴν κρύα κλίνη τὴ μικρή,

σ᾿ αὐτὴ τὴ νύχτα τὴ μακρή, πές μου ποιὸς σὲ ζεσταίνει;...

Θέλεις ἐγὼ ν᾿ ἀποκριθῶ;

Κανείς, καμιὰν ἡμέρα!

Μὰ ἦρθα ᾿γώ πιὰ νὰ χωθῶ

Στὸν κόρφο σου νὰ κοιμηθῶ, νἆσαι ζεστός, πατέρα

2) Γεωργίου Βιζυηνού « Αποχαιρετισμός»

" Φυσά βοριάς, φυσά θρακιάς,
γεννιέται μπόρα φοβερή!
με παίρνουν, μάνα, σαν φτερό,
σαν πεταλούδα τρυφερή,
και δεν μπορώ να κρατηθώ·
μάνα μην κλαις,
θα ξαναρθώ.

Βογγούν του κόσμου τα στοιχειά,
σηκώνουν κύμα βροντερό!
θαρρείς ανάλυωσεν η γη,
και τρέχ' η στράτα, σαν νερό,
και γω το κύμα τ' ακλουθώ
μάνα μην κλαις,
θα ξαναρθώ.

Όσες γλυκάδες και χαρές
μας περεχύν' ο ερχομός,
τόσες πικράδες και χολές
μας δίν' ο μαύρος χωρισμός!
Ωχ! Ας ημπόργα να σταθώ…
μάνα μην κλαις,
θα ξαναρθώ.

Πλάκωσε γύρω καταχνιά,
κι ήρθε στα χείλη μ' η ψυχή!
Δος με την άγια σου δεξιά,
δος με συντρόφισσαν ευχή,
να με φυλάγη μη χαθώ,
μάνα μην κλαις,
θα ξαναρθώ.

Πώς σας φάνηκαν;

ΣΗΜ. Τα βιντεάκια φτιάχτηκαν με εικόνες ως επί το πλείστον κατεβασμένες από το διαδίκτυο - και, βέβαια, χωρίς ιδιαίτερη γνώση των μέσων...Την ανοχή σας!

Αναπλήρωση 2 Παράλληλο κείμενο στο Βιζυηνό.

η σημερινή ανάρτηση αφιερώνεται στη Στέφη, που της αρέσει ο Ξυδάκης και που, δεν μπορεί, μέχρι να τελειώσει η χρονιά κάτι θα μας τραγουδήσει στην τάξη!

ο Νίκος Ξυδάκης

Μια όσο γίνεται πιο ευχάριστη αναπλήρωση σήμερα.

Ένα ποίημα του Γ. Βιζυηνού παραθέτουμε, τον Αποχαιρετισμό, το οποίο μάλιστα θα το ακούσουμε και μελοποιημένο από το συνήθη ύποπτο, το Νίκο Ξυδάκη, έτσι όπως το βρίσκουμε μέσα στο CD " Το αμάρτημα της μητρός μου" ( Αμ, τι νομίζετε! Μέχρι και CD έχει γίνει για το διήγημά μας!)

Το ποίημα: ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ

" Φυσά βοριάς, φυσά θρακιάς,

γεννιέται μπόρα φοβερή!

με παίρνουν, μάνα, σαν φτερό,

σαν πεταλούδα τρυφερή,

και δεν μπορώ να κρατηθώ·

μάνα μην κλαις,

θα ξαναρθώ.

Βογγούν του κόσμου τα στοιχειά,

σηκώνουν κύμα βροντερό!

θαρρείς ανάλυωσεν η γη,

και τρέχ' η στράτα, σαν νερό,

και γω το κύμα τ' ακλουθώ

μάνα μην κλαις,

θα ξαναρθώ.

Όσες γλυκάδες και χαρές

μας περεχύν' ο ερχομός,

τόσες πικράδες και χολές

μας δίν' ο μαύρος χωρισμός!

Ωχ! Ας ημπόργα να σταθώ…

μάνα μην κλαις,

θα ξαναρθώ.

Πλάκωσε γύρω καταχνιά,

κι ήρθε στα χείλη μ' η ψυχή!

Δος με την άγια σου δεξιά,

δος με συντρόφισσαν ευχή,

να με φυλάγη μη χαθώ,

μάνα μην κλαις,

θα ξαναρθώ.

Η μελοποίηση:

ποίηση Γ. Βιζυηνού

μουσική Νίκου Ξυδάκη

Αποχαιρετισμός

Η ερώτηση για να κάνετε την άσκηση αδίδακτου κειμένου είναι: " Ποια από τα στοιχεία που υπάρχουν στα ποιήματά σας είναι γνωστά από το διήγημα " Το αμάρτημα της μητρός μου";

Τις απαντήσεις σας είτε στα σχόλια, είτε στο mail, είτε στην τάξη, σε χαρτί. ( Μέχρι την Παρασκευή θα ήταν καλά. Να μη την καθυστερήσουμε όπως στην πρώτη αναπλήρωση.)
ΥΓ. Πώς σας φάνηκε το τραγούδι;