Κ.Π Καβάφη "Πολύ σπανίως" - ως παράλληλο κείμενο του "Μελαγχολία Ιάσωνος Κλεάνδρου ποιητού εν Κομμαγηνή 595μ.Χ"

Η ανάρτηση αυτή αφιερώνεται σε όλους τους μαθητές του Γ1 και Γ2 θεωρ., που ήταν και η αφορμή για να ξεκινήσει αυτό το ιστολόγιο

Παιδιά, καλή χρονιά! Ας μπούμε με δύναμη στο 2009. Χάθηκαν πολλές διδακτικές ώρες και οι παραδόσεις θα συμπιεστούν. Ευτυχώς, για μας ο χώρος αυτός βρίσκεται (και) για να δίνονται κάποια στοιχεία συμπληρωματικά. Θα γίνει μια προσπάθεια να πυκνώσουν οι αναρτήσεις, ώστε να προσφέρεται και περισσότερο υλικό αλλά και όσο γίνεται χρήσιμο για την προετοιμασία.

Για σήμερα ένα παράλληλο ποίημα στο "Μελαγχολία Ιάσωνος Κλεάνδρου...". Απολαύστε το - και, αν θέλετε, μπορείτε να γράψετε άσκηση απαντώντας στο ερώτημα:" Να εντοπίσετε ομοιότητες ως προς το περιεχόμενο μεταξύ του ποιήματος " Μελαγχολία Ιάσωνος Κλεάνδρου .." και του παρακάτω ποιήματος του Κ.Π Καβάφη.

ΠΟΛΥ ΣΠΑΝΙΩΣ

Είν’ ένας γέροντας. Εξηντλημένος και κυρτός,

σακατεμένος απ’ τα χρόνια, κι από καταχρήσεις,

σιγά βαδίζοντας διαβαίνει το σοκάκι.

Κι όμως σαν μπει στο σπίτι του να κρύψει

τα χάλια και τα γηρατειά του, μελετά

το μερτικό που έχει ακόμη αυτός στα νειάτα.

Έφηβοι τώρα τους δικούς του στίχους λένε.

Στα μάτια των τα ζωηρά περνούν η οπτασίες του.

Το υγιές, ηδονικό μυαλό των,η εύγραμμη, σφιχτοδεμένη σάρκα των,

με την δική του έκφανσι του ωραίου συγκινούνται.

(Από τα Ποιήματα 1897-1933, Ίκαρος 1984)

Καλά Χριστούγεννα 1949, 1950, 2008

σχέδιο του Γιάννη Ρίτσου (Άη Στράτης 1952)

Χριστούγεννα του 1949. Ο Γιάννης Ρίτσος βρίσκεται εκτοπισμένος στη Μακρόνησο.
Γράφει στην αγαπημένη του αδελφή, τη Λούλα:

" Αδελφούλα μου - λατρεμένη μου Λουλίτσα. Σήμερα Χριστούγεννα - κ' είμαι μακριά σας - μα η ζεστασιά της αγάπης σου φτάνει ως εδώ - την ανασαίνω - τη ζω - χαϊδεύω το πουκάμισο που μούστειλες στο τελευταίο σου δέμα - το νιώθω ζωντανό γιατί το άγγιξαν τα χρυσά σου τα χεράκια, γιατί το κύτταξαν τα γλυκά και πονεμένα σου μάτια - ναι, αδελφούλα μου, δεν είμαι μόνος - η καρδιά σου είναι πλάι πλάι στην καρδιά μου - καρδιά μου - καλά Χριστούγεννα, Λουλίτσα μου - μη μου πικραίνεσαι - είμαι καλά. Χίλια φιλιά στα παιδάκια σου και στον άντρα σου. Ευτυχισμένος ο καινούργιος χρόνος. Χρόνια πολλά για τη γιορτή του Βασίλη.
φιλιά-φιλιά γλυκά
ο αδελφός σου Γιάννης "

ιδιόχειρες καρτούλες που φιλοτεχνούσε ο Γιάννης Ρίτσος και τις έστελνε

από την εξορία στα αγαπημένα του πρόσωπα

Χριστούγεννα του 1950. Ο ποιητής πάλι εξόριστος, στον Άη Στράτη, στέλνει κι από 'κει ένα επιστολικό δελτάριο στην αδελφή του:

" Χριστούγεννα, αδελφούλα, Χριστούγεννα - νάσαι καλά, καρδούλα μου, νάσαι χαρούμενη μονάκριβή μου αγάπη - είναι ένα φως γύρω μας και μέσα μας, που δε στερεύει. Καλά Χριστούγεννα - πες μου πως γελάς, πες μου το, να χαιρετήσω μ' ένα τραγούδι τον ήλιο. Χίλια φιλιά - κι άλλα κι άλλα. Καλά Χριστούγεννα ζωή μου, στο Βασίλη, στα παιδάκια σου ευχές και φιλιά."

" Είναι ένα φως γύρω μας και μέσα μας, που δε στερεύει."

Καλά Χριστούγεννα και σε σας.

Ένα βράδυ στο υπόγειο του θεάτρου Τέχνης

Η ανάρτηση αφιερώνεται στην Ευαγγελία Στάμου, καλή φίλη του ιστολόγιου, το οποίο με την παρουσία της το εμπλουτίζει και το ομορφαίνει, καθώς και στους 6 μαθητές της τής θεωρητικής...

Κυριακή βράδυ, 21 Δεκεμβρίου 2008, είχαμε ραντεβού στο θέατρο Τέχνης, για να παρακολουθήσουμε την παράσταση του "Το αμάρτημα της μητρός μου", του Βιζυηνού.
Καταφέραμε να μαζευτούμε καμιά εικοσαριά, παρά το δύσκολο των ημερών..( Το θέατρο Τέχνης βρίσκεται στη στοά του βιβλίου, κοντά στο Πανεπιστήμιο και το Σύνταγμα)

Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ: Γοητευτική εμπειρία να παρακολουθείς ένα έργο που λέξη - λέξη το έχεις μελετήσει. Σα να συνωμοτείς με τους ηθοποιούς..
Το θέατρο γεμάτο. Απ'την αρχή ως το τέλος, χωρίς διάλειμμα, η παράσταση, με απλά μέσα, λιτή και καλομελετημένη, υποβλητική, σε κυριεύει. "Μπήκαμε" εύκολα, βαθιά, στο έργο. Το χειροκρότημα του τέλους έντονο, θερμό, ζωηρό, παρατεταμένο. Στην έξοδο, όλοι όσοι είπαμε τη γνώμη μας συμφωνήσαμε πως μας άρεσε πολύ. Μοναδική ένσταση των περισσότερων: Η γρήγορη εκφορά του λόγου από τον Ηλία Λογοθέτη, το Γιωργή της παράστασης, τον αφηγητή. Κορυφαία στιγμή, κατά γενική ομολογία: Η αποκάλυψη του αμαρτήματος από την αφήγηση της Μαρίας Ζαχαρή.

Η ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ: Όταν, στο μέσο της παράστασης, εισέβαλαν στη σκηνή περίπου 30 νέοι, σιωπηλοί αρχικά, με πανό και πικέτα και διέκοψαν την παράσταση για δυο-τρία λεπτά. Διάβασαν ένα κείμενο - διαμαρτυρία και αποχώρησαν. Το κοινπό, αμήχανο πρώτα, στο τέλος χειροκρότησε. Οι ηθοποιοί προσπάθησαν να συνεχίσουν , τελικά υποχώρησαν. Ανάμικτα συναισθήματα: Λύπη, θυμός, για την ασέβεια της διακοπής. Συμπάθεια για νέους που πνίγονται και αισθάνονται την ανάγκη να αντιδράσουν, να ακουστούν, να αφυπνίσουν. Ένα ακόμα κομμάτι του παράξενου παζλ των τελευταίων ημερών..

Τις εντυπώσεις, των παιδιών που παρακολούθησαν την παράσταση, δεν προλάβαμε να τις έχουμε - η αναμπουμπούλα των τελευταίων ημερών πριν τις διακοπές γαρ. Το σίγουρο είναι πως κανείς δεν το μετάνιωσε και πως για τους περισσότερους η πρωτόγνωρη θεατρική εμπειρία ήταν συναρπαστική. Κρατάω την ατάκα της Αθηνάς, καθώς βγαίναμε: "Την άλλη βδομάδα πού θα πάμε;;"

Χρόνια σας πολλά!

Ο Λίνος Πολίτης για τον Κ.Π.Καβάφη ( και μια ασκησούλα, γιατί πολύ καθήσαμε τελευταία..)

Ας δούμε τι γράφει ο Λίνος Πολίτης για τον Καβάφη, στην Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας ( 4η εκδ. Μορφωτικού ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 1985, σελ. 234-5):

Λίνος Πολίτης

" Μια σοβαρότητα και μια βαρυθυμία. Δε θα βρούμε στον Καβάφη την εύθυμη νότα, την ευφρόσυνη πολυχρωμία. Ειρωνεία άφθονη, αλλά ειρωνεία συνοδευμένη από μια γκριμάτσα τραγική. Από την ηδονική, την ιστορική ή τη φιλοσοφική άποψη, αδιάφορο, το καίριο είναι η συνειδητοποίηση της δραματικής ουσίας της ζωής, η αίσθηση της παρακμής και της ματαιότητας. Η τραγική όμως αυτή συναίσθηση δεν οδηγεί στη διάλυση και στην απιστία· το αίσθημα της αξιοπρέπειας και της περηφάνειας, η βαθύτερη συνείδηση του ανθρώπου, αποτελούν το αντίρροπο και θεμελιώνουν την πίστη και τη σωτηρία. Αν η γενιά των dècadents του 1920 έστρεψε το ενδιαφέρον της στον Καβάφη, είδε στην ποίησή του μόνο την αρνητική της πλευρά.
Μια τέτοια ποίηση, τόσο διαφορετική απ' ό,τι ήταν μέχρι τότε γνωστό και καθιερωμένο, επόμενο ήταν να χρησιμοποιήσει και τρόπους εκφραστικούς ολότελα καινούργιους. Η γλώσσα του Καβάφη είναι τελείως ιδιότυπη· με την αθηναϊκή καθιερωμένη "ποιητική" δημοτική ( του Παλαμά, π.χ) δεν έχει καμιά σχέση, αλλά και, παρ'όλη τη συχνή χρήση τύπων της καθαρεύουσας, βρίσκεται μακριά και από την τυπική καθαρεύουσα, παλιότερη ή νεώτερη. Οι άκρατοι δημοτικιστές δεν του συγχώρεσαν ποτέ τη μη προσαρμογή του, αλλά και οι καθαρευουσιάνοι δύσκολα θα τον δέχονταν στη χορεία τους. Βασικά η γλώσσα είναι ζωντανή, "δημοτική", οι εκτροπές προς την καθαρεύουσα είναι ίσως ένα ηθελημένο πεζολογικό, ρεαλιστικό στοιχείο, η δημοτικιστική όμως βάση δίνει θερμότητα και γνησιότητα στο λόγο, ενώ οι πολίτικοι ιδιωματισμοί ( επίμονα, και θα έλεγα, αυτάρεσκα κρατημένοι) δηλώνουν την ακριβή παρουσία του ανθρώπου.
Και ο στίχος, σαν τη γλώσσα, καλλιεργεί τα πεζολογικά, αντι"ποιητικά" στοιχεία, και θέλει να έχει τη βαρύτητα της ρεαλιστικής διαπίστωσης. Το μέτρο είναι πάντοτε ο ίαμβος ( το πιο κοντά στον πεζό λόγο), αρκετά χαλαρός, ο στίχος ελεύθερος, με άνισο αριθμό συλλαβών· πολλές φορές ( στα παλαιότερα ποιήματα περισσότερο) φανερώνεται και η ομοιοκαταληξία, που ηχεί και σαν παιχνίδι ή σαν ειρωνεία· κάποτε ο στίχος κόβεται - διαλύεται καλύτερα - στα δυο ( "Τέμεθος Αντιοχεύς") σαν να μην έχει τη δύναμη να ολοκληρωθεί. Αλλά είναι κι αυτό ένα μέσο της ποιητικής. Στην ποιητική του Καβάφη τίποτα δεν είναι τυχαίο· τα ποιήματά του τα προσέχει και τα λεπτουργεί ως την τελευταία λεπτομέρεια. Η στίξη, οι περίοδοι, οι παύσεις, όλα είναι υπολογισμένα, όλα υπηρετούν την "τέχνη της ποιήσεως", ακόμα και η τυπογραφική εμφάνιση. Το καθετί τεχνουργημένο με κομψότητα και καλαισθησία."

Τώρα, αν θέλετε, ακολουθήστε τις οδηγίες προς υποψηφίους:..
Σημειώστε τόσο τα χαρακτηριστικά που αναφέρονται στις ιδέες, όσο και τα μορφικά χαρακτηριστικά.
Στη συνέχεια, ανιχνεύστε τα στα ποιήματα "Καισαρίων"και
" Μελαγχολία Ιάσωνος Κλεάνδρου ποιητού εν Κομμαγηνή 595 μ.Χ"

Μην ξεχνάτε πως τέτοιου τύπου ερωτήσεις ( επαλήθευση ή διάψευση μιας κρίσης, εντοπισμός χαρακτηριστικών στο εξεταζόμενο απόσπασμα ) είναι οι πλέον συνηθισμένες στις εξετάσεις.

Δυο τραγούδια σε ποίηση Καβάφη.

Αποσυντονιστήκαμε τις τελευταίες μέρες.. Μείναμε στη .."Μελαγχολία του Ιάσωνος Κλεάνδρου", που έγινε και δική μας..Σε αποχή εσείς, το μάθημα της λογοτεχνίας δε γίνεται, δεν τροφοδοτεί το ιστολόγιό μας. Ας μη μένουμε ανενεργοί, όμως. Βάζουμε δυο (καβαφικά..) τραγούδια σήμερα, για να επανερχόμαστε σιγά σιγά, να ξαναθυμηθούμε, να πιάσουμε το νήμα, να προχωρήσουμε. Ε, δε θα κάνουμε αποχή κι απ' το μπλογκ!

Ακούστε τα, είναι αρκετά νέα, σε μουσική το ένα του Αλέξανδρου Χατζή και το άλλο του Χρήστου Νικολόπουλου.

Καβάφης και σύγχρονα ακούσματα..Δεν έχουν ενδιαφέρον αυτοί οι πειραματισμοί;

Όταν τα ποιήματα γίνονται τραγικά επίκαιρα...

Η ανάρτηση αυτή αφιερώνεται στη μνήμη του Αλέξανδρου,

αλλά και στη Μαρία Ντ., τη Μαρία Σπ., τη Μαρία Μ., την Αγγελική, τον Ανδρέα, τη Βίβιαν, την Ειρήνη, την Πόπη, τη Μαντώ, τη Μαριλένια και τη Γιώτα, που την ώρα της αποχής συζητήσαμε στην τάξη τόσο ωραία για την αθωότητα και τη βία.

Ο μικρός Αλέξανδρος Γρηγορόπουλος

Να που η λογοτεχνία αποκτά μια τραγική επικαιρότητα:

Η κουβέντα μας αυτές τις μέρες στην τάξη, πριν τα τραγικά γεγονότα της 6ης Δεκεμβρίου 2008, ήταν για τον Καισαρίωνα του Καβάφη.

Ο Καισαρίωνας, τη στιγμή που τον απαθανατίζει ο Καβάφης, είναι ένα παιδάκι 17 χρόνων. Την παιδικότητα και την αθωότητα που ακτινοβολεί η μορφή του μας τη δίνει ο αλεξανδρινός χαρακτηριστικά στο ποίημά του "Αλεξανδρινοί Βασιλείς". Τότε, 14 χρόνων ο μικρός, ανακηρύσσεται, σε μια λαμπρή τελετή, από τους βασιλιάδες γονείς του "Βασιλεύς των Βασιλέων", διάδοχος, δηλαδή, ενός τεράστιου βασιλείου.
Σύρεται ο Καισαρίων σ' αυτή την τελετή, σύρεται από τη ματαιοδοξία των μεγάλων, των αλαζόνων, των ηγεμόνων. Στον τελευταίο στίχο του ποιήματος ο Καβάφης φροντίζει να μας υπενθυμίσει " τι κούφια λόγια ήσανε αυτές η βασιλείες ".

Κι ο μικρός; Ο μικρός Καισαρίων " στέκονταν πιο εμπροστά, / ντυμένος σε μετάξι τριανταφυλλί, / στο στήθος του ανθοδέσμη από υακίνθους, / η ζώνη του διπλή σειρά σαπφείρων κι αμεθύστων, / δεμένα τα ποδήματά του μ' άσπρες / κορδέλλες κεντημένες με ροδόχροα μαργαριτάρια". Ο μικρός Καισαρίων μέσα στο άσπρο, στο ροδόχρουν, στην ομορφιά των ανθέων, ο μικρός Καισαρίων μια στολισμένη αθωότητα, τον νιώθει κανείς ανυποψίαστο, καθαρό, αγνό, να γίνεται ήδη έρμαιο στα χέρια ανθρώπων αλλοτριωμένων απ' την εξουσία.

Ιούλιος Καίσαρ

Τρία χρόνια μετά τη λαμπρή αναγόρευσή του, όταν η Αλεξάνδρεια θα κατακτηθεί από τον Οκτάβιο, ο Καισαρίων θα θανατωθεί αναίτια με πρόφαση ότι, ως διάδοχος, μπορεί να διεκδικήσει κάποτε την εξουσία.
Κι εμφανίζεται στο ποίημα του Καβάφη αόριστα γοητευτικός, ωραίος και αισθηματικός, ονειρώδης με μια "συμπαθητική εμορφιά" και ταυτόχρονα, "μες στην κατακτημένη Αλεξάνδρεια, χλωμός και κουρασμένος, ιδεώδης εν τη λύπη" του. Και " ελπίζοντας ακόμη να τον σπλαχνιστούν οι φαύλοι".

Όπως, δηλαδή, ένα παιδί, ένας έφηβος, ωραίος γιατί είναι έφηβος. Γιατί ένας έφηβος δεν μπορεί, δε γίνεται ακόμα να είναι "φαύλος", όπως χαρακτηρίζονται οι κατακτητές και δολοφόνοι του. Ωραίος, αθώος, ανυπεράσπιστος. Που μπορεί ακόμα να ελπίζει. Που οι φαύλοι τον "καθαρίζουν", γιατί ενοχλούνται από την παρουσία του. Τσαλαπατώντας την ομορφιά της εφηβείας του, την αθωότητα, τις ελπίδες του.

Τραγικά, τραγικότατα επίκαιρο το ποίημά μας.

Μια λοξή ματιά στον Καισαρίωνα του Καβάφη

Η ανάρτηση αυτή αφιερώνεται στη Μαντώ, που θέλει και το Σάββατο λογοτεχνία!

( Κεφάλι από άγαλμα 5 μέτρων που ανασύρθηκε από το βυθό στο αρχαίο λιμάνι της Αλεξάνδρειας και παρίστανε τον Καισαρίωνα. )

Στις πανελλαδικές εξετάσεις του Μαΐου 2008 εξετάστηκε στη Λογοτεχνία ο Καισαρίων. Σε επόμενη ανάρτηση θα τα δούμε τα θέματα και θα τα σχολιάσουμε. Για την ώρα, από το σχολικό μας ιστολόγιο ( www.lykeio6o.blogspot.com) αντιγράφω την ανάρτηση της 26ης Μαΐου, όπου σχολιάζαμε το ποίημα εστιάζοντας σε άλλο σημείο απ' ό,τι το σχολικό βιβλίο. Γράφαμε τότε:

" Ας δούμε λίγο το ποίημα από μια ματιά που καθόλου δεν προτείνει το σχολικό βιβλίο.Πρώτα το ποίημα:

Εν μέρει για να εξακριβώσω μια εποχή,

εν μέρει και την ώρα να περάσω,

την νύχτα χθες πήρα μια συλλογή

επιγραφών των Πτολεμαίων να διαβάσω.

Οι άφθονοι έπαινοι κ’ η κολακείες

εις όλους μοιάζουν. Όλοι είναι λαμπροί,

ένδοξοι, κραταιοί, αγαθοεργοί∙

καθ’ επιχείρησίς των σοφοτάτη.

Αν πεις για τες γυναίκες της γενιάς, κι αυτές,

όλες η Βερενίκες κ’ η Κλεοπάτρες θαυμαστές.

Όταν κατόρθωσα την εποχή να εξακριβώσω

θ’ άφινα το βιβλίο αν μια μνεία μικρή,

κι ασήμαντη, του βασιλέως Καισαρίωνος

δεν είλκυε την προσοχή μου αμέσως…

Α, να, ήρθες συ με την αόριστη

γοητεία σου. Στην ιστορία λίγες

γραμμές μονάχα βρίσκονται για σένα,

κ’ έτσι πιο ελεύθερα σ’ έπλασα μες στον νου μου.

Σ’ έπλασα ωραίο κ’ αισθηματικό .

Η τέχνη μου στο πρόσωπό σου δίνει

μιαν ονειρώδη συμπαθητική εμορφιά.

Και τόσο πλήρως σε φαντάσθηκα,

που χθες την νύχτα αργά, σαν έσβυνεν

η λάμπα μου – άφισα επίτηδες να σβύνει –

εθάρεψα που μπήκες μες στην κάμαρά μου,

με εφάνηκε που εμπρός μου στάθηκες∙ ως θα ήσουν

μες στην κατακτημένην Αλεξάνδρεια

χλωμός και κουρασμένος, ιδεώδης εν τη λύπη σου,

ελπίζοντας ακόμη να σε σπλαχνισθούν

οι φαύλοι – που ψιθύριζαν το «Πολυκαισαρίη».

Το σχόλιο του βιβλίου είναι πως ο Καβάφης αποκαθιστά με το ποίημά του την αδικία της ιστορίας εις βάρος του μικρού Καισαρίωνα.

Και δε ρίχνει καθόλου το φως στους τελευταίους στίχους, όπου η ομορφιά, η αγνότητα, η αθωότητα του μικρού Καισαρίωνα έρχεται σε σύγκρουση με τη φαυλότητα, την ανελέητη σκληρότητα, τη βαρβαρότητα και -αλίμονο - βγαίνει ηττημένη απ' αυτή τη σύγκρουση.

Η Αλεξάνδρεια κατακτιέται το 30 π.Χ, όταν ο Καισαρίωνας είναι 17 χρόνων. Οι κατακτητές τον δολοφονούν εν ψυχρώ και…προληπτικά, ώστε να μη διεκδικήσει αργότερα το θρόνο. Βλέπετε, πριν 4 χρόνια οι γονείς του, ο Αντώνιος κι η Κλεοπάτρα, τον είχαν ήδη ανακηρύξει καίσαρα, "Βασιλέα των Βασιλέων ".

Άθυρμα, παιχνιδάκι στις ορέξεις της Ιστορίας και των φαύλων ο μικρός Καισαρίωνας, "μες στην κατακτημένην Αλεξάνδρεια", "ιδεώδης εν τη λύπη" του, ελπίζει ακόμα, αθώα ελπίζει, να τον σπλαχνιστούν οι φαύλοι.

Μάταια.

Ο Καβάφης και εδώ, όπως σε τόσα του ποιήματα, την ομορφιά υπηρετεί. Δεν αποκαθιστά την ιστορία. Ναι: Ρίχνει το ποιητικό του φως από άλλη οπτική γωνία σε ένα πρόσωπο ασήμαντο για την ιστορία, ναι: αξιοποιεί ποιητικά κομμάτια της ιστορίας που αυτή δεν καταδέχεται, γιατί δεν είναι η θέση της, να φωτίσει. ( Σε άλλο του ποίημα γράφει για το τέλος του Οροφέρνη:" Το τέλος του κάπου θα γράφηκε κ' εχάθη./ ή ίσως η ιστορία να το πέρασε, / και, με το δίκηο της, τέτοιο ασήμαντο / πράγμα δεν καταδέχθηκε να το σημειώσει." )

Ψιθυρίζει έτσι μια μελαγχολία για την ομορφιά και τη θέση της στον κόσμο των φαύλων, ένα σχόλιο διακριτικό, όπως πάντα του, αφήνει να πλανάται, καθώς ο Καισαρίωνας, χλωμός και κουρασμένος, οδηγείται στο πρόωρο, αναίτιο και ανελέητο τέλος."

Δικτυακές διευθύνσεις για τον Καβάφη

Η ανάρτηση αυτή αφιερώνεται στην Ερμιόνη και την Έλενα, τις αχώριστες του τελευταίου θρανίου

Ο Καβάφης, ζωγραφισμένος απ' το Μαλέα

Πριν μπούμε σε λεπτομέρειες για τα δύο ποιήματα του Καβάφη που είναι στην εξεταστέα ύλη "μας", λίγες διευθύνσεις, για να περιηγηθείτε στις έξοχες εξοχές της ποίησής του, να δείτε φωτογραφίες και χειρόγραφα, να βρείτε βιβλιογραφικές πληροφορίες, τη δισκογραφία που υπάρχει, κριτικά κείμενα κ.α.

Για να μη χανόμαστε, παραθέτω μόνο 2-3 βασικές διευθύνσεις και από 'κει, μέσω αυτών, μπορείτε να ανοιχτείτε και σ' άλλες.

Και να ανοιχτείτε. Να το κάνετε το ταξίδι για την καβαφική Ιθάκη.

Λοιπόν, κάντε ένα κλικ:

www.kavafis.gr/
( Ο επίσημος δικτυακός χώρος του αρχείου Καβάφη. Όλα τα ποιήματα, πεζά, μελέτες για τον Καβάφη, ελληνικές και ξένες, βιογραφία, βιβλιογραφία, δισκογραφία χειρόγραφα, φωτογραφίες, πλούσιο υλικό του ποιητή.
Παρακολουθεί, επίσης, και καταγράφει άρθρα σχετικά που δημοσιεύονται μέχρι σήμερα. )

Ο κατά Ορνεράκη Καβάφης

www.cavafis.compupress.gr/index3.htm
( Όλα τα ποιήματα του Καβάφη, κατά χρονολογική σειρά και κατηγορία)

www.el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CF%89%CE%BD%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%AF%CE%BD%CE%BF%CF%82_%CE%9A%CE%B1%CE%B2%CE%AC%CF%86%CE%B7%CF%82
( Λήμμα ηλεκτρονικής εγκυκλοπαίδειας. Συνοπτικά για τη ζωή του, το έργο του, τα χαρακτηριστικά του, τους θεματικούς κύκλους της ποίησής του κ.α)

Καλές ανακαλύψεις!

Η Μαρία Ζαχαρή, η θεατρική Δεσποινιώ, μιλάει για το Αμάρτημα της μητρός μου

Η θεατρική μητέρα του Γιωργή, η Μαρία Ζαχαρή, έδωσε χτες μια συνέντευξη στο Γιώργο Βιδάλη και την "Ελευθεροτυπία". Μια και στις 21 Δεκεμβρίου θα έχουμε την ευκαιρία να την απολαύσουμε κι από κοντά, καθώς θα πάμε στο θέατρο Τέχνης για την παράσταση "Το αμάρτημα της μητρός μου", θεωρήσαμε καλό να δούμε πώς "βλέπει" η ίδια τη Δεσποινιώ, αλλά και ευρύτερα το έργο του Βιζυηνού.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η ματιά της δεν είναι στενά φιλολογική, ότι μπορούμε να δούμε πώς κάποιος, απαλλαγμένος από τη "φιλολογική" ανἀλυση, προσλαμβάνει το συγκεκριμένο έργο του Βιζυηνού.

Θυμάμαι πως, στην περυσινή παράσταση, παιδιά και συνοδοί είχαμε εντυπωσιαστεί από την υποκριτική επάρκεια της Μαρίας Ζαχαρή.

Παραθέτουμε, λοιπόν, αυτούσια τη συνέντευξη:

Ο Βιζυηνός, σαν τον Ντοστογιέφσκι, σπάει το φράγμα του χρόνου

Στο κλασικό διήγημα και λεπταίσθητο ψυχογράφημα του Γεώργιου Βιζυηνού «Το αμάρτημα της μητρός μου» (1883), που παρουσιάζεται αυτό τον καιρό στο Υπόγειο του «Θεάτρου Τέχνης», η Μαρία Ζαχαρή υποδύεται έξοχα την θωρακισμένη στον πόνο της ακούραστη αυτή μάνα. Παράσταση καλοδουλεμένη του Κωστή Καπελώνη, που αναδεικνύει με σεβασμό και απλότητα τον υπέροχο λόγο του Θρακιώτη συγγραφέα. Με τον Ηλία Λογοθέτη να είναι ο στέρεος κορμός του έργου ως λαγαρός αφηγητής και ευαίσθητος γιος της ηρωίδας.

Η Μαρία Ζαχαρή έχει μια αθόρυβη κι ουσιαστική πορεία στο θέατρο, συνεργαζόμενη με σχήματα όπως το Εθνικό, το Αμφιθέατρο, το Απλό Θέατρο, το Θέατρο Καισαριανής κ.ά., και με σκηνοθέτες όπως ο Σεβαστίκογλου, ο Ευαγγελάτος, ο Μπάκας, ο Μπαντής κ.ά. Αυτό τον καιρό συμμετέχει στα γυρίσματα της τηλεοπτικής σειράς για τον Καρυωτάκη σε σκηνοθεσία Τάσου Ψαρρά, ερμηνεύοντας τη γραμματέα του ποιητή (θα προβληθεί τον καινούργιο χρόνο από την ΕΡΤ).

Στην παράσταση του Κωστή Καπελώνη η Μαρία Ζαχαρή υποδύεται τη μάνα που σκοτώνει κατά λάθος το παιδί της, έχοντας στο πλευρό της τον (και σύζυγό της) Ηλία Λογοθέτη.

Πώς θα περιγράφατε τον χαρακτήρα της μάνας;

«Κατ' αρχάς η μάνα στο διήγημα του Βιζυηνού είναι η μάνα του συγγραφέα. Το διήγημα είναι αυτοβιογραφικό. Είναι ένα τραγικό πρόσωπο. Εν δυνάμει βέβαια θα μπορούσε να είναι μια οποιαδήποτε μάνα. Ενα βράδυ, μετά το τέλος της παράστασης, ήρθε κλαίγοντας στο καμαρίνι μια νέα γυναίκα και έπεσε στην αγκαλιά μου λέγοντας "αυτό το γεγονός συνέβη σε συγγενικό μου πρόσωπο και πάντα είχα τον φόβο μήπως μου συμβεί κάτι ανάλογο όταν θήλαζα το μωρό μου". Είναι χαρακτήρας δυναμικός, με αυταπάρνηση, που κουβαλά τον σταυρό του μαρτυρίου της μέχρι το τέλος της ζωής της».

Πόσο οικεία ή απόμακρη είναι σ' εσάς;

«Κατά έναν περίεργο τρόπο, που και εγώ δεν μπορώ να εξηγήσω, αυτό το πρόσωπο της μάνας μού είναι πολύ οικείο. Νιώθω την ψυχή της ν' ακουμπάει βαθιά την ψυχή μου, έτσι απλά, και ο πόνος της να μου σωματοποιείται. Από την πρώτη σχεδόν ανάγνωση δεν συνάντησα δυσκολία στο να την ερμηνεύσω. Απλά αφέθηκα να νιώσω το κείμενο, τη μουσική των λέξεων. Πληθώρα καταστάσεων γεννήθηκαν μέσα μου, που είναι κάτι περισσότερο από το συναίσθημα και τη συγκίνηση».

Τι είναι αυτό που κάνει το γραμμένο πριν από 125 χρόνια διήγημα του Βιζυηνού να συγκινεί σήμερα; Να χειροκροτούν και να φωνάζουν «μπράβο» οι θεατές;

«Ο λόγος του είναι ποίηση, μουσική, μαγεία, κώδικες και μηνύματα που διανύουν και σπάνε το φράγμα του χρόνου, οργανώνονται και φτάνουν στον σύγχρονο θεατή και αποκωδικοποιούνται μόλις ακουμπούν την ψυχή του. Και φτάνει μέχρι τις βαθύτερες πτυχές της ψυχής του ανθρώπου, όπως και ο Ντοστογιέφσκι. Συγκινεί η αλήθεια, το ανθρώπινο υποκείμενο σ' όλο του το μεγαλείο. Είναι ο κόσμος ολόκληρος. Ενα σύμπαν που αναπαράγεται. Ο λόγος φτάνει στο αυτί του θεατή σύγχρονος όσο ποτέ. Τον κατανοεί απόλυτα και νομίζω ότι τα "μπράβο" τού ανήκουν».

Η σκηνοθεσία του Κωστή Καπελώνη πού δίνει βαρύτητα;

«Στη λιτότητα, την ακρίβεια του κειμένου, την αλήθεια».

Με τον Ηλία Λογοθέτη που κρατάει τον βασικό ρόλο του αφηγητή-γιου της ηρωίδας, είστε παντρεμένοι χρόνια και παίζετε συχνά μαζί στο θέατρο. Πόσο μοιάζετε σαν χαρακτήρες και τι είναι αυτό που σας δένει περισσότερο; Η καθημερινή επαφή σπίτι-θέατρο μπορεί να πάει κόντρα στη ρουτίνα;

«Εχουμε δουλέψει λίγες φορές μαζί και κρίμα! Με τον Ηλία έτσι κι αλλιώς δεν τίθεται θέμα ρουτίνας και είναι μαγικές οι ώρες που περνάμε κουβεντιάζοντας, αναλύοντας κείμενα, χαρακτήρες ηρώων. Πιστεύω ότι οι κοινές αναζητήσεις ανοίγουν δρόμους κόντρα στη ρουτίνα. Σαν χαρακτήρες είμαστε όμοιοι και αντίθετοι. Είναι οξύμωρο, αλλά έτσι είναι. Αυτό που μας δένει περισσότερο είναι η ποίηση της καθημερινότητας».

Το θέατρο για σας είναι...

«Ταξίδι με επιστροφή».

Αυτά από τη Μαρία Ζαχαρή. Έτσι κι αλλιώς θα έχουμε τη χαρά να τη δούμε και στη σκηνή.

Για την ώρα, ένα καλό σαββατοκύριακο

Έφυγε από τη ζωή ο Γιώργης Παυλόπουλος

Έφυγε χθες από τη ζωή, σε ηλικία 84 χρονών ο ποιητής Γιώργης Παυλόπουλος, ποίημα του οποίου ( "Τα αντικλείδια" ) περιλαμβάνει το βιβλίο μας στην ενότητα "Ποιήματα για την ποίηση".

Τα αντικλείδια
Η Ποίηση είναι μια πόρτα ανοιχτή.

Πολλοί κοιτάζουν μέσα χωρίς να βλέπουν

τίποτα και προσπερνούνε. Όμως μερικοί

κάτι βλέπουν, το μάτι τους αρπάζει κάτι

και μαγεμένοι πηγαίνουνε να μπουν.

Η πόρτα τότε κλείνει.

Χτυπάνε μα κανείς

δεν τους ανοίγει. Ψάχνουνε για το κλειδί.

Κανείς δεν ξέρει ποιος το έχει. Ακόμη

και τη ζωή τους κάποτε χαλάνε μάταια

γυρεύοντας το μυστικό να την ανοίξουν.

Φτιάχνουν αντικλείδια. Προσπαθούν.

Η πόρτα δεν ανοίγει πια. Δεν άνοιξε ποτέ

για όσους μπόρεσαν να ιδούν στο βάθος.

Ίσως τα ποιήματα που γράφτηκαν

από τότε που υπάρχει ο κόσμος

είναι μια ατέλειωτη αρμαθιά αντικλείδια

για να ανοίξουμε την πόρτα της Ποίησης.

Μα η Ποίηση είναι μια πόρτα ανοιχτή.

Θα θέλαμε απόψε, μνημονεύοντάς τον, να σας παρουσιάσουμε μια ομιλία του, του 1997, με θέμα ακριβώς αυτό που μελετάμε τον καιρό αυτόν στην τάξη:τι είναι ποίηση. Πώς διαλέγονται τα ποιήματα με την ποίηση.

Γιώργης Παυλόπουλος - Τί εἶναι ποίηση...

Ὁμιλία τοῦ ποιητῆ Γιώργη Παυλόπουλου στὴν ἐκδήλωση τοῦ περιοδικοῦ «Γράμματα καὶ Τέχνες» ποὺ ἔγινε πρὸς τιμήν του στὸ «Σπίτι τῆς Κύπρου»στὶς 8-12-1997. Ἀναδημοσιεύεται διασκευασμένη σὲ πολυτονικὸ ἀπὸ τὸ τεῦχος 83 τοῦ περιοδικοῦ «Γράμματα και Τέχνες» (Φεβρουάριος - Μάρτιος 1998)

«Ἂν ἕνα πουλὶ μποροῦσε νὰ πεῖ μὲ ἀκρίβεια τί τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, καὶ τί εἶναι αὐτὸ ποὺ τὸ κάνει νὰ τραγουδάει, δὲν θὰ τραγούδαγε».

Κυρίες και Κύριοι,Φίλες και Φίλοι,
Παραλλάζοντας αὐτὴ τὴ σημείωση τοῦ Πὼλ Βαλερύ, ἡ ὁποία παραπέμπει ἀμέσως στὸν Ποιητὴ καὶ στὴν Ποίηση, θὰ λέγαμε: «Ἂν ἕνας ποιητὴς μποροῦσε νὰ πεῖ μὲ ἀκρίβεια τί γράφει, γιατί γράφει καὶ τί εἶναι αὐτὸ ποὺ τὸν κάνει νὰ γράφει, δὲν θὰ ἔγραφε».
Κι ἐγὼ τώρα δὲν ξέρω νὰ σᾶς πῶ τί εἶναι Ποίηση καὶ γιατί γράφω ποιήματα. Πολὺ περισσότερο δὲν ξέρω νὰ σᾶς πῶ σὲ τί μᾶς βοηθάει ἡ Ποίηση καὶ ποιὸς εἶναι ὁ σκοπός της.
Τὸ μόνο ποὺ ξέρω εἶναι πῶς ὁ Ποιητὴς ἦταν πάντα ἕνας ἀφοσιωμένος τῆς Ζωῆς. Εἴτε τὸν γεμίζει χαρά, εἴτε τὸν θλίβει ἡ Ζωή, εἴτε τὸν πάει στὸν Οὐρανό, εἴτε τὸν κατεβάζει στὴν Κόλαση, αὐτὸς μένει πάντα ὁ ἀφοσιωμένος της.
Τὴ μυστήρια ἀγάπη του γιὰ τὴ Ζωὴ δὲν ἔχει ἄλλο τρόπο νὰ τὴν ἐκφράσει: γράφει ποιήματα. Νομίζω ὅτι προσπαθεῖ νὰ ἐκφράσει κυρίως αὐτὸ ποὺ κρύβει ἡ ζωή. Ὅπως ὁ ἔρωτας κρύβει αὐτὸ ποὺ μᾶς κάνει ἐρωτευμένους.
Ἡ Ποίηση λοιπὸν εἶναι πράξη ἐρωτική; Ἢ μήπως πράξη ἀπόγνωσης; Ἢ μήπως καὶ τὰ δυό; Πράξη ἐρωτικὴ καὶ συνάμα πράξη ἀπόγνωσης.
Γιὰ τὴν ποιητικὴ πράξη ἔχουν γραφτεῖ πολλὰ καὶ διάφορα. Καὶ ἀπὸ τοὺς ἴδιους τους τεχνῖτες καὶ ἀπὸ τοὺς θεωρητικούς. Πολλὲς φορὲς οἱ Ποιητὲς προσπάθησαν νὰ διατυπώσουν τὸν ἀνύπαρκτο ὁρισμὸ τῆς Ποίησης, σὰν νὰ κοίταζαν σ᾿ ἕναν καθρέφτη ὅπου δὲν ἔβλεπαν τὸ πρόσωπό τους, ἀλλὰ τὸ ἀπόλυτο κενό.

Πρόχειρα σταχυολογήματα

Ἡ ποίηση εἶναι ἡ αἰτία ποὺ φθείρει τὸ κάθε τί ἀπὸ τὸ μὴ εἶναι στὸ εἶναι.

Πλάτων

Ἡ ποίηση ἕνα πρᾶγμα ἀνάλαφρο, ἱερὸ καὶ φτερωτό.

Πλάτων

«Διὸ εὐφυοῦς ἡ ποιητικὴ ἐστιν ἢ μανικοῦ. Τούτων γὰρ οἱ μὲν εὔπλαστοι οἱ δὲ ἐκστατικοὶ εἰσίν».(Ἡ τέχνη τῆς ποίησης εἶναι ἔργο τοῦ προικισμένου μᾶλλον παρὰ τοῦ μανικοῦ καλλιτέχνη, γιατί ὁ πρῶτος εἶναι ὁ ἐπιδέξιος μιμητής, ἐνῷ ὁ δεύτερος κατέχεται ἀπὸ ἐνθουσιασμὸ καὶ τοῦ λείπει ἡ ψυχικὴ ἠρεμία).

Ἀριστοτέλης

Οἱ ποιητὲς ὅλων τῶν ἐποχῶν ἔλαβαν μέρος στὴ συγγραφὴ ἑνὸς Μεγάλου Ποιήματος ἀενάως ἐν ἐξελίξει.

Σέλλεϋ

Ὅλη ἡ ποίηση εἶναι ποίηση πειραματική.

Στῆβενς

Ἡ ποίηση εἶναι ἡ ἀναζήτηση τοῦ ἀνεξήγητου.

Στῆβενς

Ἡ ποίηση εἶναι ἕνας φασιανὸς ποὺ χάνεται στοὺς θάμνους.

Στῆβενς

Ἡ ποίηση ἀρχίζει πάντα, ὅταν κάποιος ποὺ πρόκειται νὰ γίνει ποιητής, διαβάζει ἕνα ποίημα.

Μίλτον

Ἡ ποίησή μας δημιουργεῖ τὴν ἐντύπωση, ὄχι πὼς ἀνακαλύψαμε κάτι καινούργιο, ἀλλὰ πὼς θυμηθήκαμε κάτι ποὺ εἴχαμε ξεχάσει.

Μπράντλεϋ

Ἡ ποίηση ἀρχίζει μὲ τὴν ἐπίγνωση ἐκ μέρους μας ὄχι τῆς Πτώσης, ἀλλὰ τοῦ ὅτι πέφτουμε.

Μπλούμ

Ἡ ποιότητα ἑνὸς μεγάλου ποιητὴ εἶναι πανταχοῦ παροῦσα καὶ πουθενὰ ὁρατὴ σὰν μία ξεχωριστὴ συγκίνηση.

Κόλεριτζ ἢ Ντὲ Κουίνσυ

Ἡ ποίηση δὲν εἶναι ἕνα ἐλευθέρωμα τῆς συγκίνησης, ἀλλὰ ἀπόδραση ἀπὸ τὴ συγκίνηση. Δὲν εἶναι ἔκφραση τῆς προσωπικότητας, ἀλλὰ ἀπόδραση ἀπὸ τὴν προσωπικότητα.

Τ. Σ. Ἔλιοτ

Οἱ ἀνώριμοι ποιητὲς μιμοῦνται. Οἱ ὥριμοι ποιητὲς κλέβουν.

Τ. Σ. Ἔλιοτ

«Ὁ ποιητὴς κάνει τὸν ἑαυτό του ὁραματιστὴ μέσα ἀπὸ μία μακριά, ἀπεριόριστη καὶ συστηματικὴ ἀποδιοργάνωση ὅλων τῶν αἰσθήσεων. Ὅλες οἱ μορφὲς ἔρωτα, πόνου, τρέλας. Διερευνᾷ τὸν ἑαυτό του, ἐξαντλεῖ μέσα του ὅλα τὰ δηλητήρια καὶ διατηρεῖ τὴν πεμπτουσία τους. Δοκιμασία ἀκατανόμαστη, ὅπου θὰ χρειαστεῖ τὴ μεγαλύτερη πίστη, τὴν ὑπεράνθρωπη δύναμη, ὅπου θὰ γίνει αὐτὸς μέσα ἀπ᾿ ὅλους, ὁ μέγας σακάτης, ὁ μέγας ἀφορισμένος καὶ ὁ ὑπέρτατος ἐπιστήμων. Γιατί φτάνει τὸ ΑΓΝΩΣΤΟ! Ἔτσι λοιπόν, τί κι ἂν καταστραφεῖ στὴν ἐκστατικὴ πτήση του μέσα ἀπὸ πράγματα πρωτάκουστα, ἀκατανόμαστα;»

Ἀρτοὺρ Ῥεμπώ

Ἡ ποίηση ὑπαγορεύεται ἀπὸ ἕνα δαιμόνιο, ἂν καὶ θὰ ἦταν ὑπερβολὴ νὰ τὸ χαρακτηρίσει κανεὶς ἀγγελικό.

Σέσλαβ Μίλοζ

Στὴν ἴδια τὴν οὐσία τῆς ποίησης ὑπάρχει κάτι τὸ ἀπρεπές: Φανερώνονται πράγματα ποὺ δὲν ξέραμε πὼς τὰ κρύβαμε μέσα μας καὶ τρομάζουμε σὰ νὰ εἶχε ξεπηδήσει μία τίγρης καὶ στεκόταν μπροστά μας στὸ φῶς τινάζοντας τὴν οὐρά της.

Σέσλαβ Μίλοζ

Ἡ ποίηση εἶναι ἔκφραση, ἂν ἕνας στίχος εἶναι ἔκφραση, ἂν καθένα ἀπὸ τὰ μέρη ποὺ ἀπαρτίζουν ἕνα στίχο, κάθε μία λέξη, εἶναι ἐκφραστικὰ μόνα τους.Κρότσε
Ἡ ποίηση δὲν ἀνήκει σ᾿ αὐτοὺς ποὺ τὴ γράφουν ἀλλὰ σ᾿ αὐτοὺς ποὺ τὴν ἔχουν ἀνάγκη.

Πάμπλο Νερούντα

Ἡ ποίηση εἶναι ἡ πιὸ πυκνὴ μορφὴ προφορικῆς ἔκφρασης.

Ἔζρα Πάουντ

Ἂν κάποιος μάθει καλὰ ἑλληνικά, μπορεῖ νὰ βρεῖ σχεδὸν «ὁλόκληρη τὴν ποίηση» στὸν Ὅμηρο.

Ἔζρα Πάουντ

Ἡ ποίηση δὲν ἔχει καθόλου χρῆμα, ἀλλὰ καὶ τὸ χρῆμα δὲν ἔχει καθόλου ποίηση.

Ρόμπερτς Γκρέιβς

Ἂν δὲν μπορεῖς νὰ εἶσαι ποιητής, γίνε τὸ ποίημα.

Ντέιβιντ Καραντάιν

Ἡ χειρότερη μοῖρα γιὰ ἕναν ποιητὴ εἶναι νὰ τὸν θαυμάζουν χωρὶς νὰ τὸν καταλαβαίνουν.

Ζὰν Κοκτώ

Ἡ ποίηση εἶναι τὸ καταφύγιο ποὺ φθονοῦμε.

Κώστας Καρυωτάκης

Ἡ ποίηση ἔχει τὶς ρίζες της στὴν ἀνθρώπινη ἀνάσα.

Γιῶργος Σεφέρης

Εἶναι παράξενο πὼς γράφει κανεὶς ποιήματα.

Γιῶργος Σεφέρης

Ἡ ποίησις εἶναι ἀνάπτυξις στίλβοντος ποδηλάτου.

Ἀνδρέας Ἐμπειρίκος

Ἀφοῦ δὲν εἶπες τίποτα κύριε ποιητή, γιατί ἐνόχλησες τὶς λέξεις;

Κώστας Μόντης

Ἡ ποίηση δὲν εἶναι ὁ τρόπος νὰ μιλήσουμε, ἀλλὰ ὁ καλύτερος τοῖχος νὰ κρύψουμε τὸ πρόσωπό μας.

Μανόλης Ἀναγνωστάκης

Ἡ ὀμορφιὰ καραδοκεῖ. Ἂν εἴμαστε εὐαίσθητοι, θὰ τὴν αἰσθανθοῦμε μέσα στὴν ποίηση ὅλων τῶν γλωσσῶν.

Μπόρχες

Ὅταν διαβάζουμε ἕνα καλὸ ποίημα, φανταζόμαστε πὼς κι ἐμεῖς θὰ μπορούσαμε νὰ τὸ ἔχουμε γράψει, πὼς τὸ ποίημα προϋπῆρχε μέσα μας.

Μπόρχες

Ὁ κατάλογος εἶναι ἀνεξάντλητος ὅπως ἀνεξάντλητες εἶναι οἱ ἄπειρες αἰσθήσεις πού μας ὑποβάλλει ἡ Ποίηση. Θὰ σταματήσω ἐδῶ. Καὶ θὰ τὸν κλείσω μὲ μία φράση τοῦ Πεσόα:
Ὁ ἄνεμος φυσάει

ἔτσι ὅπως τὸν ἄκουσε ὁ Ὅμηρος

ἀκόμα κι ἂν δὲν ὑπῆρξε ποτὲ

Ἀνέφερα τὸν Πεσόα, ἀλλὰ δὲν σᾶς ἀποκάλυψα τὰ ὀνόματα ἐκείνων ποὺ ἔγραψαν αὐτοὺς τοὺς στοχασμοὺς γιὰ τὴν Ποίηση. Καλύτερα ἔτσι.Ἴσως αὐτὸς ὁ τρόπος μᾶς φέρνει πιὸ κοντά σε Κεῖνον ποὺ ἀποσβύνοντας ὁλοένα τὸ πρόσωπό του μέσα στὸ ἔργο του, γίνεται ὁ ἄλλος, γίνεται οἱ ἄλλοι, γίνεται ὁ Κανένας. Θέλω νὰ πῶ μας φέρνει πιὸ κοντὰ στὸν Ποιητὴ καὶ στὸ Ποίημα.
Καὶ τί εἶναι τελικὰ τὸ Ποίημα; Ἴσως εἶναι τὸ νόμισμα ποὺ σφίγγει στὰ δόντια του ὁ Ποιητὴς γιὰ νὰ μπεῖ στὴ βάρκα τοῦ Θανάτου. Μὲ αὐτὸ θὰ πληρώσει γιὰ τὸ μέγα θαῦμα ποὺ ἀξιώθηκε καὶ ποὺ δὲν εἶναι ἄλλο ἀπὸ τὴν ἴδια τη ζωή.
Ἔχω γράψει τοῦτο τὸ χαϊ-κού:
Ὅλοι χωρᾶμε

οἱ ζωντανοὶ κι οἱ νεκροὶ

σ᾿ ἕνα ποίημα
Ἀλλὰ καὶ ὅλη ἡ μνήμη τοῦ κόσμου χωράει μέσα στὴν Ποίηση. Ἢ τουλάχιστον αὐτὴ τὴ μαγικὴ ἐντύπωση μᾶς δίνει ἡ τέχνη τῆς Ποίησης. Πὼς ὅσα ἔχουν χαθεῖ καὶ κεῖνα ποὺ θὰ ἔρθουν καὶ θὰ περάσουν καὶ θὰ χαθοῦν θὰ μείνουν γιὰ πάντα μέσα στὴν Ποίηση. Θὰ μείνουν γιὰ πάντα μέσα στὴν Ποίηση «ὅσα κι ἂν εἶναι λίγα αὐτὰ ποὺ σταματιοῦνται», ὅπως θὰ ἔλεγε ὁ Ἀλεξανδρινός.

Ο Γιώργης Παυλόπουλος πέρασε από την ανοιχτή πόρτα της ποίησης στη σιωπή.

Η σιωπή

Η Σιωπή είναι μια άγνωστη

που έρχεται τη νύχτα.

Ανεβαίνει τη σκάλα

χωρίς νʼ ακούγονται πατήματα

μπαίνει στην κάμαρα

και κάθεται στο κρεβάτι μου.

Μου φοράει το δαχτυλίδι της

και με φιλεί στο στόμα.

Τη γδύνω.

Μου δίνει τότε τις βελόνες

και τα τρία χρώματα

το κόκκινο το μαύρο και το κίτρινο.

Κι αρχίζω να κεντάω

πάνω στο δέρμα της

όλα όσα δε σου είπα

και ποτέ πια δε θα σου πω.